Του Σωτήρη Σιδέρη

Αν η Τουρκία επιμείνει  να μπλοκάρει την απόφαση για ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ , θα έχουμε κρίση στους κόλπους της Συμμαχίας, που θα φέρει στην επιφάνεια και άλλες  εντάσεις. Αν επιβεβαιωθεί ότι ο Ερντογάν θα χρησιμοποιήσει το ΝΑΤΟ για να θέσει ζήτημα νησιών,  όπως απειλεί, το κλίμα θα εκτροχιαστεί. Ακόμη όμως και αν δεν το θέσει η απειλή θα είναι παρούσα σε επόμενη φάση.  Στο πλαίσιο αυτό μένει να επιβεβαιωθούν ή όχι οι πληροφορίες ότι οι ΗΠΑ ετοιμάζουν μια δήλωση Αθήνας -Άγκυρας “τύπου Μαδρίτης” που θα είναι πολύ πιο απειλητική για τα δικαιώματα της Ελλάδας σε σχέση με τη δήλωση του 1997.

 Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το ΝΑΤΟ   έδωσε αρχικά την εικόνα γίγαντα.  Οι στόχοι, ήττα και χρεοκοπία της Ρωσίας, ανατροπή Πούτιν , δεν επιτεύχθηκαν και τώρα η κρίση χτυπάει την πόρτα της Δύσης.  Κρίση  πολυδιάστατη,  οικονομική , ενεργειακή, εντάσεις και πολιτική αβεβαιότητα που  απειλούν την συνοχή της.  Η Γαλλία μπαίνει σε πολιτικό τούνελ , η Γερμανία είναι σε κρίση στρατηγικής η ΕΕ παραπαίει και η πίεση των ΗΠΑ για σκλήρυνση προς την Κίνα δεν βρίσκει πολλούς οπαδούς.  Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στις 29-30 Ιουνίου  στη Μαδρίτη, θα πραγματοποιηθεί σε κλίμα γενικευμένης καχυποψίας για το μέλλον της Δύσης.

 
1.  Ελληνοτουρκικά.  Οι ΗΠΑ προσπαθούν να αποσυμπιέσουν την ένταση Ελλάδας -Τουρκίας , αλλά και εδώ η Άγκυρα θα διαπραγματευθεί. Για να “χαρίσει” στην Ελλάδα μερικούς μήνες ηρεμίας και με κάποιο  τρόπο να αντιμετωπιστεί αυτό το διάστημα η Μόσχα, θα ζητήσει ανταλλάγματα.  Ήδη υπάρχουν κάποιες πληροφορίες ότι η Ουάσιγκτον προωθεί μια νέα δήλωση “τύπου Μαδρίτης” που θα αναφέρεται όχι μόνο στα ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας, αλλά, όπως θα ήθελε ο Ερντογάν και σε θέματα των νησιών, έστω και με θολές διατυπώσεις, με στόχο να προωθηθεί ο διάλογος των δύο χωρών.  Στο παρασκήνιο συζητείται ήδη ενδεχόμενη συνάντηση Μητσοτάκη -Ερντογάν. Αν ο Τούρκος πρόεδρος δεχθεί, κάνοντας τούμπα από τη θέση του ότι δεν θέλει να ξανασυναντήσει τον Έλληνα πρωθυπουργό, θα πάρει ανταλλάγματα.  Αν συμβεί αυτό, ο Έλληνας πρωθυπουργός θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον κίνδυνο ανατροπής του από τους Καραμανλή και Σαμαρά, κυρίως όμως θα συναντήσει την κατακραυγή του ελληνικού λαού.  Οπότε και για λόγους εθνικού συμφέροντος κυρίως, οφείλει να επιδείξει δυναμισμό και να αποκλείσει κάθε σκέψη για τέτοια δήλωση .  Είναι μείζον πρόβλημα για την εξωτερική πολιτική, την ασφάλεια και τα δικαιώματα της Ελλάδας. Και η στάση του πρωθυπουργού θα έχει κρίσιμη αξία για το μέλλον.

2. Ένταξη Σουηδίας -Φινλανδίας.

Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι και οι δύο χώρες είναι πρόθυμες να απαλύνουν τις θέσεις τους ως προς το ζήτημα της τρομοκρατίας , αλλά δεν προτίθενται να παραδοθούν στους εκβιασμούς της Τουρκίας και να ανατρέψουν  πλήρως τις θέσεις τους. Αυτός είναι ο λόγος που δεν προχωρούν οι διαπραγματεύσεις καθώς στην συνάντηση της Δευτέρας 20 Ιουνίου, επιβεβαιώθηκε η στασιμότητα, παρά το γεγονός ότι συνομιλίες θα γίνουν ακόμη και στη σύνοδο κορυφής.. Έτσι, επινοήθηκε η ανακοίνωση μιας κοινής δήλωσης που να κατανοεί τις ανησυχίες της Τουρκίας. Αλλά και εκεί πρέπει να υπάρχει ένα όριο. Αν η διαφορά δεν επιλυθεί και η Τουρκία θέσει βέτο, θα υπάρξει σοβαρή κρίση αξιοπιστίας και συνοχής στο ΝΑΤΟ.

Πολλές χώρες θα βρουν την ευκαιρία να επιτεθούν στην Τουρκία,  καθώς εδώ και καιρό δοκιμάζεται η υπομονή τους, αλλά οι επιθέσεις δεν λύνουν πολιτικά προβλήματα. .Φυσικά το ΝΑΤΟ και η ΕΕ έχουν τεράστιες δυνατότητες άσκησης πίεσης προς την Τουρκία που δεν αξιοποιούν για γεωπολιτικούς λόγους. Και για το θέμα αυτό, η Ελλάδα πρέπει να έχει το δικό της σχέδιο για να καταδείξει την αποσταθεροποιητική πολιτική της Άγκυρας.  Η κυβέρνηση όμως δεν έχει τέτοιο σχέδιο και δεν κινείται χωρίς την συγκατάθεση των ΗΠΑ. Όμως η πιο σκληρή αντίδραση κατά της Τουρκίας μπορεί να προέλθει από τις ΗΠΑ που θα εκτεθούν στους συμμάχους τους, αν η ένταξη των δύο χωρών δεν προχωρήσει. Γιατί ήδη υπάρχουν πρωτεύουσες, όπως η Βαρσοβία που είναι έτοιμες να καταγγείλουν την Άγκυρα ότι παίζει το παιχνίδι του Πούτιν. Υπό αυτό το πρίσμα, ενδεχομένως να έχουμε σοβαρές εξελίξεις στο ΝΑΤΟ.


3. Κρίση στη Γαλλία-Δυσλειτουργία Γερμανίας Αγγλίας.

Η ευρωπαική πολιτική σκηνή έχει αλλάξει μετά τις εκλογές στη Γαλλία, ενώ η Γερμανία δεν έχει βρει ακόμη βηματισμό μετά την Μέρκελ. Η Αγγλία παραπαίει και ο Μπόρις  Τζόνσον κυβερνά κλέβοντας χρόνο από τον επόμενο πρωθυπουργό. Όταν γίνουν εκλογές θα χάσει με πάταγο και είναι ερώτημα ποια θα είναι η τακτική των Εργατικών αν κερδίσουν τις εκλογές. Οπότε θα έχουμε μια νέα πολιτική εξέλιξη στην Ευρώπη τελείως διαφορετική από την σημερινή. Στη Γαλλία για παράδειγμα θέλουν συμφωνία Ρωσίας -Ουκρανίας,  όπως και στο Βερολίνο. Στο Παρίσι θέλουν άλλη ΕΕ και αυτό θα είναι πιεστικό το επόμενο διάστημα. Η επιχείριση στρατιωτικοποίησης της ΕΕ πέτυχε μόνο ως προς το κλίμα που δημιούργησε τις πρώτες εβδομάδες της ρωσικής εισβολής, αλλά στην συνέχεια οι ρωγμές μεγαλώνουν και οι διαδηλώσεις σε πολλές χώρες θυμίζουν ότι η κρίση δεν είναι στο Μόσχα , αλλά στην ΕΕ.
4. Οικονομία.
Ταυτόχρονα όμως εκφράζονται έντονες ανησυχίες για την οικονομική κρίση που όλα δείχνουν θα είναι πολύ έντονη τον Χειμώνα. Ενέργεια, ακρίβεια, χαμηλοί μισθοί, και απουσία προοπτικής προκαλούν οργή και ήδη οι διαδηλώσεις στις ευρωπαικές πρωτεύουσες είναι ήδη μεγάλες . Πόσο μάλλον τον Χειμώνα. Οι κυβερνήσεις δείχνουν χαμένες και είναι βέβαιο ότι ο πόλεμος απέσπασε την προσοχή του κόσμου για λίγους μήνες , αλλά οι συνέπειες είναι εδώ και είναι μεγάλες. Και δεν είναι καθόλου πειστικά τα επιχειρήματα ότι για την κρίση στην ΕΕ ευθύνεται η Ρωσία.
5. Κίνα: οι ΗΠΑ προσπαθούν να ανοίξουν μέτωπο συλλογικά κατά της Κίνας , ωστόσο η οικονομική κρίση και η κόπωση που ήδη είναι ορατή από την στάση έναντι της Ρωσίας δεν βρίσκει πολλούς οπαδούς μεταξύ των Ευρωπαίων. Ταυτόχρονα, οι ανατολικές χώρες πιέζουν για πιο επιθετική στάση έναντι της Ρωσίας κάτι που μάλλον προβληματίζει την Ουάσιγκτον, το Παρίσι και το Βερολίνο. Το ΝΑΤΟ είναι σε αναβρασμό και η εικόνα στο εσωτερικό του δεν δείχνει τόσο μεγάλη αυτοπεποίθηση.

Εν κατακλείδι, το ΝΑΤΟ δεν είναι ούτε τόσο ενωμένο όσο δείχνει, ούτε τόσο ισχυρό. Τα 2/3 του πλανήτη αδιαφορούν για το κάνουν οι ΗΠΑ και η ΕΕ κατά της Ρωσίας και δεν ακολουθούν. Το ίδιο θα συμβεί και με την Κίνα.  Ο Μπάιντεν όλο και περισσότερο επικεντρώνεται στο εσωτερικό της χώρας του, όπου η κρίση Δημοκρατίας γίνεται όλο και πιο απειλητική για τη συνοχή των ΗΠΑ και ενώ οδηγείται στις εκλογές για το Κογκρέσο με ψυχολογία ήττας.
 Ταυτόχρονα η Ουάσιγκτον δείχνει σημάδια αμφιλεγόμενων επιλογών με την πολιτική έναντι της Κίνας, της Τουρκίας ή της Ινδίας και ορισμένες φορές δείχνουν ότι χάνουν την πυξίδα τους. Το δόγμα ότι ο Πούτιν είναι αυταρχικός, ο Ερντογάν  δημοκρατικός , μπάζει από παντού και φθείρει τις ΗΠΑ.
 
Μάλλον το ΝΑΤΟ, θα βγει πιο αδύναμο από τη σύνοδό του...