Σπύρος Σουρμελίδης

H παραίτηση της υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Βικτόριας Νούλαντ, μπορεί για τους διπλωμάτες στην Ουάσιγκτον να μην ήταν έκπληξη, απεικονίζει όμως την αποτυχία της αμερικανικής πολιτικής έναντι της Ρωσίας  με πρώτο θύμα 40 εκατομμύρια ουκρανούς.  Η Ρωσία κερδίζει τον πόλεμο στα εδάφη της Ουκρανίας, αλλά το ακόμα σημαντικότερο είναι ότι η Αμερική χάνει την γεωπολιτική αντιπαράθεση με την Ρωσία και την Κίνα, συμπαρασύροντας και την Ευρώπη. Η παρουσία της κας Νούλαντ στην πλατεία Μαϊνταν του Κιέβου τον Φεβρουάριο του 2014, μαζί με τον τότε Αμερικανό πρέσβη στην Ουκρανία Πάϊατ, ήταν επίδειξη της άμεσης αμερικανικής εμπλοκής στις εσωτερικές εξελίξεις στην Ουκρανία. Δέκα χρόνια  μετά η κυρία Νούλαντ αποσύρεται από  την σκηνή, αναγνωρίζοντας την αποτυχία  του έργου της. Και χωρίς ή ίδια να καταφέρει να γίνει υπουργός Εξωτερικών. 

Η Βικτόρια Νούλαντ, γεννημένη στις ΗΠΑ από πατέρα ουκρανο-εβραικής καταγωγής και μητέρα Αμερικανίδα Νούλαντ ολοκλήρωσε μια διπλωματική καριέρα 35  ετών. Έχοντας υπηρετήσει σε πολλά πόστα, θεωρείται η αρχιτέκτονας της αντιρωσικής κατεύθυνσης της αμερικανικής διπλωματίας,  συνταξιοδοτήθηκε μετά την εκλογή του Τραμπ (2016), όμως επέστρεψε στην κυβέρνηση Μπάϊντεν ως υφυπουργός Εξωτερικών για Πολιτικές Υποθέσεις. Είχε ανάμειξη και στην υπόθεση του Μακεδονικού στην Ελλάδα, αλλά και στις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας, υποστηρίζοντας σθεναρά  την ανάγκη των ΗΠΑ να κρατήσουν στην συμμαχία τους την Άγκυρα. Ηταν δραστήρια και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις υποθέσεις  της ανατολικής Ευρώπης  και στα Βαλκάνια, ακόμα και σε υποθέσεις της Μεσογείου. Ηταν αυτή που στήριξε την εγκατάλειψη του σχεδίου East Med , για χάρη της Τουρκίας. 

Ουκρανία: Προσωπική υπόθεση 

Φάνηκε όμως ότι  το ουκρανικό έγινε για την κα Νούλαντ, προσωπική υπόθεση. Η καταγωγή του πατέρα της (εβραίος της Ουκρανίας), προφανώς την επηρέασε. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η αντιρωσική πολιτική των ΗΠΑ, χαράχθηκε εξαιτίας της Νούλαντ.  Η αμερικανική επιρροή  στην Ουκρανία, έγινε εμφανής το 2004 μετά την λεγόμενη «πορτοκαλί επανάσταση». Τον Δεκέμβριο του 2013 φιλοδυτικοί διαδηλωτές άρχισαν να μαζεύονται στην πλατεία Ανεξαρτησίας (Μεϊντάν) του Κιέβου, επιχειρώντας να κάνουν (μέχρι τέλους) ό,τι ξεκίνησε κι άφησε στην μέση η «Πορτοκαλί Επανάσταση» το 2004: Την ανατροπή του εκλεγμένου φιλορώσου προέδρου Γιανουκόβιτς και την τοποθέτηση μιας φιλοδυτικής κυβέρνησης.

Η κατάσταση ήταν ρευστή, λόγω της χρόνιας μεγάλης διαφθοράς των πολιτικών στην Ουκρανία, με 40 εκατομμύρια ανθρώπους να δυστυχούν. Δέκα εκατομμύρια είχαν ήδη αποδημήσει.  Το 2013 η Ουκρανία για μία ακόμα βρισκόταν στο χείλος της χρεοκοπίας. Οι επιλογές του Γιανουκόβιτς ήταν δυο: 
-Η πρόταση των Βρυξελλών περιλάμβανε άφθονη λιτότητα, αυστηρές προϋποθέσεις για περικοπές κάθε είδους κρατικών επιδοτήσεων, να αλλάξουν δηλαδή όλα, κι αυτό για λίγα εκατομμύρια ευρώ. 
-Η πρόταση της Ρωσίας περιλάμβανε 15 δισ. για να μείνουν τα πάντα ως είχαν.

Η απόρριψη της ευρωπαϊκής πρότασης από τον Γιανουκόβιτς, οδήγησε σε νέα εξέγερση με αποκορύφωμα την σφαγή στην πλατεία Μεϊντάν η οποία όμως διατάχθηκε και οργανώθηκε από ξένες υπηρεσίες,  για να την χρεωθεί η κυβέρνηση του προέδρου Γιανουκόβιτς!  Η παρουσία της Βικτόρια Νούλαντ (τότε βοηθού υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ) μαζί με τον πρέσβη Τζέφρι Πάιατ στις διαδηλώσεις, δεν άφηνε καμία αμφιβολία για τις γεωπολιτικές σκοπιμότητες.  Έχει μείνει στην ιστορία και η άποψη της Νούλαντ για την ΕΕ, την οποία φρόντισε να γνωστοποιήσει.  Όταν ο Παϊατ, μετέφερε στην Νούλαντ τις αντιρρήσεις των Βρυξελλών για τον πολιτικό που θα διόριζαν στο Κίεβο, στη θέση του Γιανουκόβιτς, η απάντηση της ήταν: «Ποιος γαμάει την Ευρώπη».

Το αποτέλεσμα ήταν η πτώση του Γιανουκόβιτς, κάτι που οδήγησε σε εμφύλιο. Συγχρόνως διακηρύχθηκε ότι η Ουκρανία  θα ενταχθεί την ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Η αντίδραση της Ρωσίας  ήταν να καταλάβει την Κριμαία  το 2014, ενισχύοντας στρατιωτικά και τους ρωσώφωνους στα ανατολικά της χώρας. Οι συμφωνίες του Μίνσκ με πρωτοβουλία της Μέρκελ έφεραν μια κάποια ηρεμία. Η εκλογή του Τραμπ (2016) άλλαξε την στάση  των ΗΠΑ στο ουκρανικό.

Η εμμονή του Μπάιντεν 

Η εκλογή του Μπάϊντεν το 2020, επανάφερε την ουκρανική πολιτική της Ουάσιγκτον στο προσκήνιο. Στην πραγματικότητα επανάφερε την απόφαση για  σύγκρουση με την Ρωσία, δια αντιπροσώπου.  Η αμερικανική πολιτική (με τις εμμονές του Μπάϊντεν και της Νούλαντ) οδήγησε σε ευθεία στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία. Ηταν σαφές πως η Μόσχα, θα αντιδρούσε  βίαια αν η Ουκρανία δήλωνε ένταξη στο ΝΑΤΟ. Όπως και έγινε. Η Νούλαντ είχε στηρίξει την εκλογή του Ζελένσκι και είναι αυτή που έχει υποσχεθεί στον Ζελένσκι τα πάντα. Μόνο που δεν μπορεί να τηρήσει τις υποσχέσεις της. Το μέτωπο για τους Ουκρανούς καταρρέει , το κόστος για την Ευρώπη είναι τεράστιο, ενώ και οι ΗΠΑ, έχουν καταβάλει πάνω από 80 δισ δολάρια για τον στρατό της  Ουκρανίας.

Η εσωτερική αντιπαράθεση Μπάϊντεν -Τραμπ , οδήγησε και στην στάση της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στο Κογκρέσο, να μην εγκρίνει την συνέχιση  της βοήθειας προς την Ουκρανία. Μένουν ακόμα 8 μήνες μέχρι τις αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου. Η Ουκρανία δεν θα αντέξει εως τότε χωρίς στήριξη.  Και είναι αυτός ο λόγος  που η Βικτόρια Νούλαντ, αν και έχει μια καριέρα 35 ετών, ομολόγησε την αποτυχία  του μεγάλου στόχου της, να κερδίσει  την αντιπαράθεση με την Ρωσία δια της Ουκρανίας. Η αποτυχία της Βικτόριας Νούλαντ μικρή σημασία έχει, το θέμα είναι η μεγάλη θυσία 40 εκατομμυρίων Ουκρανών και η καταστροφή μιας χώρας, που έγινε πιόνι  σε μια γεωπολιτική αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ρωσίας. 

ΥΓ: Η Ιστορία και η λογική  έδειχνε ότι η Ρωσία δεν μπορεί να νικηθεί