Του Σωτήρη Σιδέρη


Με κινήσεις που προδίδουν ερασιτεχνισμό, προχειρότητα και χωρίς καμία ουσιαστική στόχευση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδεινώνει με λάθος τρόπο το κλίμα με την Αλβανία, προσφέροντας στον Έντι Ράμα πλήθος επιχειρημάτων κατά της χώρας μας. Η απόπειρα διάσπασης της αλβανικής πολιτικής με την πρόσκληση προς τον Πρόεδρο Μπεγκάϊ, αντί του Ράμα στο άτυπο δείπνο στη Μεγάλη Βρετανία,  με προσκεκλημένους τους ηγέτες των δυτικών βαλκανίων και η άρνηση του Αλβανού Προέδρου να ανταποκριθεί, οδηγούν τις διμερείς σχέσεις στο πεδίο που ήθελαν τα Τίρανα .

Η κυβέρνηση  απέτυχε παταγωδώς να διεθνοποιήσει τα προβλήματα της ελληνικής μειονότητας , με αιχμή και την υπόθεση Μπελέρη και επιχειρεί τώρα να οξύνει το κλίμα για εσωτερική κατανάλωση. Ωστόσο το πρόβλημα είναι διεθνές και δευτερευόντως διμερές.  Και το  “άτυπο δείπνο” είναι  διπλωματική υποβάθμιση μιας πολύ σοβαρής υπόθεσης, όπως η ένταξη στην ΕΕ που έπρεπε να τεθεί σε επίσημη σύνοδο. Υπάρχουν ίσως και χειρότερα: Ο Μητσοτάκης θα μεταβεί στα Τίρανα στις 16 Οκτωβρίου στη “Διαδικασία του Βερολίνου” με ουσιαστική οικοδέσποινα τη Γερμανία;

Διπλωματία για εσωτερική κατανάλωση

Η κίνηση αυτή προβληματίζει και για έναν ακόμη λόγο. Τι θα πει  ο Μητσοτάκης στον πρωθυπουργό της Β. Μακεδονίας για τα πρωτόκολλα που δεν φέρνει στη βουλή ; προφανώς ότι για εσωτερικούς λόγους και για να μην ενοχληθεί η ακροδεξιά του πτέρυγα δεν μπορεί να το κάνει. Δεν υπάρχει τίποτα πιο υποκριτικό να κάνει ένας πρωθυπουργός κίνηση για τον  εξευρωπαισμό της πολιτικής των γειτονικών χωρών και ταυτόχρονα να παραιτείται ο ίδιος από τις δικές του υποχρεώσεις. Αν και η παρουσία και μόνο του βορειομακεδόνα πρωθυπουργού σίγουρα θα ερεθίσει την εντός βουλής πλέον ακροδεξιά. Ας την αντιμετωπίσει....

Αλλά υπάρχουν και χειρότερα. Μόνο ερασιτέχνες της πολιτικής θα σκέφτονταν ότι η πρόσκληση στον Πρόεδρο αντί του Ράμα θα προκαλούσε κρίση στα Τίρανα. Στην καλύτερη περίπτωση, πριν εκτεθεί η Ελλάδα, ο μηχανισμός του Υπουργείου Εξωτερικών, δηλαδή η υφυπουργός Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου που λύνει και δένει, όφειλαν να βολιδοσκοπήσουν το προεδρικό μέγαρο, πριν απευθύνουν την πρόσκληση.
 Ο προπαγανδιστικός μηχανισμός της κυβέρνησης προκαλεί ήδη μειδιάματα. Με non paper που διοχετεύθηκε στον Τύπο και τα ΜΜΕ, η κυβέρνηση μας ενημερώνει ότι ότι στις  21 Αυγούστου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα υποδεχθεί στη «Μεγάλη Βρετανία» τους ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων και κρατών-μελών της Ε.Ε. της περιοχής, «για ένα άτυπο δείπνο για τη διεύρυνση και το ευρωπαϊκό μέλλον της περιοχής με αφορμή τη συμπλήρωση 20 ετών από τη Σύνοδο Ε.Ε. – Δυτικών Βαλκανίων και τη “Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης”».

Όμως η κυβέρνηση σημειώνει πως  η κίνηση αυτή σηματοδοτεί “Τον ηγετικό ρόλο που παίζει η Ελλάδα ως πυλώνας σταθερότητας, ειρήνης και ενεργειακής ασφάλειας στα Βαλκάνια και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την δυναμική επιστροφή της στα Βαλκάνια από το 2019 και μετά”. Η αναφορά αυτή προσβάλλει την κοινή λογική και εξοργίζει όσους παρακολουθούν στοιχειωδώς τις εξελίξεις στα βαλκάνια. Γιατί στην πραγματικότητα , το “άτυπο δείπνο”, δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια κίνηση πανικού καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στο περιθώριο όλων των διεργασιών στην περιοχή, δεν έχει το παραμικρό κύρος, ούτε ειδικό βάρος και δεν συμμετέχει ουσιαστικά σε καμία διαβούλευση. Δεν ηγείται της πλήρους εφαρμογής της Συμφωνίας των Πρεσπών, δεν έχει παρεμβατικό ρόλο πουθενά στην περιοχή και σύρεται συχνά πίσω από τους τακτικισμούς του Έντι Ράμα.

Πέραν αυτών το να κληθούν κάποιοι ηγέτες της περιοχής να συζητήσουν απλά και όχι να κάνουν ένα βήμα παραπάνω, σημαίνει πως η κυβέρνηση κινήθηκε με προχειρότητα, χωρίς σχέδιο και κυρίως για τις εντυπώσεις. Να σημειωθεί πως γίνονται δεκάδες εκδηλώσεις, συνέδρια και σύνοδοι κάθε χρόνο για τα δυτικά βαλκάνια και όλες έχουν το ίδιο αποτέλεσμα. Απλά επιβεβαιώνουν τη βούληση των χωρών της περιοχής να γίνουν μέλη της ΕΕ. Μέχρις εκεί. Ένα άτυπο δείπνο είναι μια απολύτως υποβαθμισμένη κίνηση για εσωτερικούς λόγους.
    

Η Ιταλία και οι φήμες θα πυρηνικό αντιδραστήρα

 Η Βόρεια Μακεδονία φιλοξένησε τις συνομιλίες Σερβίας -Κοσόβου. Η Αλβανία έχει στρατηγικές σχέσεις με την Τουρκία και την Ιταλία και μάλιστα πληροφορίες αναφέρουν ότι συζητείται παρασκηνιακά η κατασκευή πυρηνικού αντιδραστήρα στην Αλβανία από τους Ιταλούς.  Η Ρώμη ασκεί επίσης τεράστια επιρροή, στην οικονομία, τα ΜΜΕ και την πολιτική ζωή της Αλβανίας, ενώ η Τουρκία έχει ειδικό βάρος.
Η Σλοβενία, η Κροατία δεν θέλουν καν να αποκαλούνται βαλκανικές χώρες, ενώ οι σχέσεις με την Βουλγαρία , την Ρουμανία, το Μαυροβούνιο είναι τυπικά καλές , χωρίς στρατηγικά χαρακτηριστικά.  Τα Τίρανα δεν ανησυχούν για τις όποιες προειδοποιήσεις της Αθήνας ότι η υπόθεση Μπελέρη θα βλάψει την ευρωπαική της προοπτική, γιατί γνωρίζουν ότι οι μεγάλες χώρες της Ευρώπης θα αναγκάσουν τον Μητσοτάκη να υποχωρήσει. Όπως ακριβώς υποχώρησε άτακτα από τη θέση ότι η Αλβανία δεν θα αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις αν πρώτα δεν ψηφίσει τους νόμους για τη μειονότητα. Οι νόμοι δεν ψηφίστηκαν, ο Μητσοτάκης υποχώρησε.

Στην  πρόσκληση του πρωθυπουργού,  έχουν  ανταποκριθεί θετικά η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ ο Πρόεδρος της Σερβίας Aleksandar Vucic, του Μαυροβουνίου Jakov Milatovic, ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας Dimitar Kovacheski, του Κοσόβου Albin Kurti, η πρόεδρος του Συμβουλίου Υπουργών της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης Borjana Kristo.
Στη συζήτηση θα μετάσχουν ακόμη οι ηγέτες των χωρών της περιοχής που είναι μέλη της Ε.Ε.: Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Nikolai Denkov, της Κροατίας Andrej Plenkovic και της Ρουμανίας Ion-Marcel Ciolacu.

Συμπέρασμα

Εν κατακλείδι, έχουμε ήδη μια σημαντική επιδείνωση των σχέσεων Ελλάδας -Αλβανίας με την Αθήνα να είναι ανίκανη να κινηθεί αποτελεσματικά σε οποιοδήποτε επίπεδο, διμερές, πολυμερές, διεθνών οργανισμών, ΕΕ. Η πολιτικής της Ελλάδας στα βαλκάνια είναι υποβαθμισμένη, δεν έχει σχέδιο, ούτε όραμα, ούτε καν την ικανότητα να επεξεργαστεί κάποιες ελκυστικές ιδέες για το μέλλον της περιοχής. Το γεγονός ότι οι ανισότητες, η διαφθορά, η εγκληματικότητα, η δικαιοσύνη και το κράτος δικαίου δεν λειτουργούν στις χώρες της περιοχής, προκαλεί εύλογες ανησυχίες για το μέλλον. Αν η Ελλάδα θέλει να είναι παρούσα, πρέπει να λύνει προβλήματα με σημαντικές πρωτοβουλίες και όχι να τα οξύνει. Η Συμφωνία των Πρεσπτών πρόσφερε μια τέτοια ευκαιρία στη χώρα μας, αλλά η κυβέρνηση Μητσοτάκη την πέταξε στα σκουπίδια. Στην πραγματικότητα, από το 2019 η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας στην περιοχή είναι μια άδεια καρέκλα σε ένα , κατά τα άλλα , γεμάτο τραπέζι. Γεμάτο με προβλήματα, με προσδοκίες και με παίχτες...