Πιέσεις για εντατικές διαπραγματεύσεις
Πως θα επηρεαστεί το πολιτικό σκηνικό

του Σωτήρη Σιδέρη

Νέο κύκλο εντατικών διαπραγματεύσεων για το θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, που θα επιδράσουν σημαντικά στο πολιτικό σκηνικό καθώς θα περιλαμβάνει νέα πρόταση για το όνομα, αλλά και προτάσεις για όλο το πλέγμα των διμερών σχέσεων, ανακοίνωσε, σύμφωνα με έγκυρες πηγές ο γγ του ΟΗΕ Μπαν κι Μουν στον υπουργό Εξωτερικών Ευάγγελο Βενιζέλο κατά την συνάντησή τους, στις 21 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη στο πλαίσιο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ.

Την ίδια ανακοίνωση έκανε ο γενικός γραμματέας και στον σποπιανό Υπουργό Εξωτερικών και αυτή ήταν η αιτία που προκλήθηκε δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ Βενιζέλου και Πόποσκι για το ποιος ευθύνεται για την εκκρεμότητα, καθώς οι δύο πλευρές προσπαθούσαν να εμφανιστούν με καλές προθέσεις, επιρρίπτοντας ο ένας στον άλλος τις ευθύνες για το αδιέξοδο.

Ο νέος κύκλος εντατικών διαπραγματεύσεων έχει προετοιμαστεί καλύτερα από άλλες φορές, καθώς αυτή την στιγμή υπάρχουν πολλές χώρες που επίσημα ζητούν πιεστικά την επίλυση της εκκρεμότητας της ονομασίας, προκειμένου η ΠΓΔΜ να αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ και να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.

Το πακέτο Νίμιτς

Σύμφωνα με έγκυρες πηγές, η νέα πρόταση θα παρουσιαστεί στην Αθήνα και τα Σκόπια τις αμέσως εβδομάδες ίσως και πριν το τέλος Οκτωβρίου από τον προσωπικό απεσταλμένο του γγ του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, θα πρόκειται ουσιαστικά για ένα πακέτο προτάσεων καθώς ο Νίμιτς προτίθεται να συμπεριλάβει άμεσα ή έμμεσα θέματα γλώσσας και έθνους, ενδεχομένως και να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει ζητήματα καλής γειτονίας που θέτει επιτακτικά η Ελλάδα δηλαδή ζητήματα αλυτρωτισμού. Αν επιβεβαιωθούν αυτές οι πληροφορίες η διαπραγμάτευση αποκτά άλλα χαρακτηριστικά, πολύ σύνθετα και δύσκολα και για τις δύο πλευρές, κυρίως για την Ελλάδα.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ δεν θα υπέβαλλε μια νέα πρόταση αν δεν είχε την στήριξη ή και την παρότρυνση των ΗΠΑ και μεγάλων ευρωπαικών χωρών, όπως της Γερμανίας που εμπλέκονται ανοιχτά πλέον στην διαπραγματευτική διαδικασία. Σημειώνεται επίσης, ότι όλες οι χώρες των δυτικών βαλκανίων με κοινή δήλωσή τους έχουν ζητήσει να υπάρξει ένα πλαίσιο παράλληλων διαπραγματεύσεων, δηλαδή διαπραγματεύσεις Ελλάδας-ΠΓΔΜ για το όνομα και παράλληλα ενταξιακές διαπραγματεύσεις της ΠΓΔΜ με την ΕΕ.
Επειδή όμως οι ενταξιακές θα διαρκέσουν χρόνια, όλες σχεδόν οι ευρωπαικές χώρες και οι ΗΠΑ, θεωρούν ότι πρέπει να επιλυθεί το θέμα της ονομασίας άμεσα. Είναι μείζονος σημασίας πολιτική απόφαση για την Ελλάδα, να απαιτήσει λύση πριν την έναρξη διαπραγματεύσεων. Γιατί αν υποχωρήσει και δεχθεί τις παράλληλες διαπραγματεύσεις θα υποστεί μια μεγάλη ήττα σε επίπεδο τακτικής και ουσιαστικά θα επιβραβευθεί η αδιαλλαξία του Γκρούεφσκι, πράγμα που θα έχει επιπτώσεις στην κυβέρνηση και τα συμφέροντα της χώρας.

Η τακτική

Υπό αυτό το πρίσμα τίθεται επιτακτικά το πρόβλημα της τακτικής που θα ακολουθήσει η ελληνική κυβέρνηση καθώς έχει καταστήσει σαφές ότι έχει ήδη αποδεχθεί σύνθετη ονομασία υποχωρώντας από την αρχική θέση ότι δεν δέχεται τον όρο Μακεδονία και ζητά από την ΕΕ και τις ΗΠΑ να πιέσουν τον Γκρούεφσκι να κάνει την δική του υποχώρηση.
Η υποχώρηση που φαίνεται να κάνει ο Γκρούεφσκι είναι η διπλή ονομασία που όμως θα αφορά μόνο την Ελλάδα. Προτείνει δηλαδή, η «Δημοκρατία της Μακεδονίας» να ισχύσει διεθνώς και η Ελλάδα ας την αποκαλεί με άλλη ονομασία, κάτι που δεν γίνεται δεκτό, ούτε θεωρείται λύση από πολλές χώρες.
Η θέση της Ελλάδας για μία ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό που θα ισχύει έναντι όλων, θεωρείται συμβιβαστική και γίνεται αποδεκτή από πολλές ευρωπαικές χώρες. Ωστόσο, παρά την αποδοχή, καμία μεγάλη χώρα δεν έχει στρέψει τις πιέσεις προς τα Σκόπια. Γιατί αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα ήταν αδύνατο να σταθεί ο Γκρούεφσκι. Αντίθετα, οι ίσες αποστάσεις, αλλά και η κινητικότητα των βαλκανικών και άλλων χωρών αποτελούν προσφορά στον Γκρούεφσκι που επιμένει στις θέσεις του.
 Η μόνη σύμμαχος της Ελλάδας είναι η Βουλγαρία που δεν αναγνωρίζει ούτε μακεδονικό έθνος, ούτε μακεδονική γλώσσα, θεωρώντας, όπως και η Ελλάδα ότι πρόκειται για μια πλασματική εθνική ταυτότητα. Αν λοιπόν ο Νίμιτς, άμεσα ή έμμεσα θέσει τέτοιο ζήτημα, είναι προφανές ότι η Σόφια θα αντιδράσει. Ωστόσο η Βουλγαρία δεν αντιτίθεται στην συνταγματική ονομασία. Κατά συνέπεια μια κοινή δήλωση Ελλάδας –Βουλγαρίας μόλις γνωστοποιηθεί η πρόταση Νίμιτς θα ήταν μια καλή συμμαχία.
Οι επόμενες εβδομάδες μέχρι την Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου θα είναι κρίσιμες. Μέχρι τότε, είναι πολύ πιθανό, να έχουμε την πρόταση Νίμιτς, τις απαντήσεις των δύο χωρών, τις πιέσεις για άμεσα αποτελέσματα και την ΕΕ να παίρνει τις αποφάσεις της στη Σύνοδο Κορυφής, ίσως και νωρίτερα από τον Δεκέμβριο.

Το εσωτερικό σκηνικό

Είναι προφανές ότι όλα αυτά θα επιδράσουν στην εσωτερική πολιτική σκηνή. Δεν πρόκειται φυσικά για εύκολη διαπραγμάτευση καθώς δεν είναι μόνο το θέμα του ονόματος, είναι όλο το πλέγμα σχέσεων που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη. Στο υπουργείο εξωτερικών υπάρχει διπλωματική ετοιμότητα, αλλά όχι και στην κυβέρνηση και θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι τις αποφάσεις θα πάρει η κυβέρνηση και όχι οι διπλωμάτες.
Κρίσιμος παράγοντας είναι ο ίδιος ο πρωθυπουργός ο οποίος είναι αποστασιοποιημένος από την εξωτερική πολιτική σε βαθμό που προκαλεί έντονο προβληματισμό. Ο κ. Σαμαράς θα υποχρεωθεί να πάρει θέση και μάλιστα δημόσια και θα σταματήσει να κρύβεται και από τα προβλήματα εξωτερικής πολιτικής και από τον ελληνικό λαό και από το κοινοβούλιο,επειδή είναι ιστορικά φορτισμένος με το θέμα του ονόματος της ΠΓΔΜ και σε κρίσιμη πολιτικά κατάσταση.
Φυσικά θα αναζητηθεί και η αντιπολίτευση που θα υποχρεωθεί να καταθέσει τις θέσεις της, να συμφωνήσει ή να διαφωνήσει σε μια συνολική ρύθμιση –λύση με την ΠΓΔΜ. Το αν η κυβέρνηση ή ο ΣΥΡΙΖΑ είναι έτοιμοι να συζητήσουν ή να λύσουν το πρόβλημα δεν ενδιαφέρει κανέναν εκτός των συνόρων. Οπότε ας ετοιμαστούν, κυρίως η κυβέρνηση που φέρει και την θεσμική ευθύνη.