Του Σωτήρη Σιδέρη

Συντριπτική ήττα δέχεται η ελληνική εξωτερική πολιτική μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου , από το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης που ελέγχει η οικογένεια του στρατηγού Χάφταρ, υποτιθέμενου συμμάχου της Ελλάδας και της  Αιγύπτου. Από το τέλος του 2019, όταν υπογράφηκε η συμφωνία για την ΑΟΖ, η Άγκυρα έθεσε ως στρατηγικό στόχο, την υπονόμευση των σχέσεων της Ελλάδας και της Αιγύπτου με τον Χάφταρ και στο τέλος τα κατάφερε. Προηγήθηκε, πριν από λίγες ημέρες η καθαίρεση  από τον Σαντάμ Χάφταρ, υιού του στρατηγού, του προέδρου του κοινοβουλίου Ακίλα Σάχταρ που αντιδρούσε στην κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Μετά την δυσμενή αυτή εξέλιξη, είναι προφανές ότι η Τουρκία έχει τον έλεγχο όλης της Λιβύης και ήδη επιδιώκει την επανένωση της χώρας, κάτι που αν συμβεί θα προκαλέσει πανηγύρια στην Δύση, με την Άγκυρα να εδραιώνει την στρατηγική της παρουσία και την ισχύ στην περιοχή, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο περιθώριο. Τώρα, η μόνη λύση για την Αθήνα , είναι να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα, νότια και δυτικά της Κρήτης ή και στο Καστελλόριζο και να συνεργαστεί με κοινό σχέδιο με την Αίγυπτο, αλλά και την ΕΕ, για το πως θα γίνει η διαχείριση των εξελίξεων.
Η  επιρροή της Τουρκίας αυξάνεται , της Ελλάδας μηδενίζεται.

Κατάσταση πολιορκίας…

Προς το παρόν η Ελλάδα μοιάζει με κράτος -φάντασμα στην περιοχή, έρμαιο των ΗΠΑ και του Ισραήλ που έχουν την δική τους στρατηγική. Έτσι όπως δρομολογεί η Τουρκία τις εξελίξεις, είναι θέμα χρόνου, να αμφισβητήσει στην πράξη και την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία,  να  κάνει ανάλογη συμφωνία  με την Συρία την οποία επίσης ελέγχει αλλά και να φέρει προς ψήφιση το νόμο για την Γαλάζια Πατρίδα στο Αιγαίο. Τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας ακρωτηριάζονται.  Κατάσταση πολιορκίας…

Επί επτά χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν κατάφερε να γίνει επιδραστικός παράγοντας στην Λιβύη και κυρίως στηρίχθηκε στην  σχετική επιρροή της Αιγύπτου. Η Τουρκία διάβρωσε αυτή την σχέση και σταδιακά ενίσχυσε τον ρόλο της στην πολιτική ζωή της  Λιβύης. Η Ελληνική κυβέρνηση φιλοξένησε πολλά μέλη της οικογένειας Χάφταρ στην Αθήνα, αλλά όπως αποδεικνύεται από τα γεγονότα, δεν κατάφερε να επηρεάσει τις κατευθύνσεις της Ανατολικής Λιβύης και τελικά έχασε κατά κράτος. Αν συνδυάσουμε την εξέλιξη αυτή με τις εξελίξεις στην Συρία και την απειλή για την ψήφιση του νόμου για την Γαλάζια Πατρίδα που θεσμοθετεί όλες τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο, είναι προφανές ότι η Ελλάδα θα δυσκολευθεί ακόμη και να αναπνεύσει, αν δεν αναχαιτίσει τις εξελίξεις.

Το όπλο της Ελλάδας

 Το πανίσχυρο όπλο που διαθέτει, την επέκταση των χωρικών υδάτων και στην Κρήτη και στο Αιγαίο, οφείλει πλέον να το χρησιμοποιήσει, πρώτα νοτίως και δυτικά της Κρήτης, ακόμη και στο Καστελλόριζο, ώστε να δοθεί το μήνυμα της αντίδρασης. Η Ελλάδα πρέπει να οριοθετήσει τις κινήσεις της και να αναδείξει τις κόκκινες γραμμές έναντι της Άγκυρας.
Θεωρητικά η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε διαπραγμάτευση με την Λιβύη για την οριοθέτηση της μεταξύ τους ΑΟΖ. Επικεφαλής η ανεκδιήγητη υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, που έχει υπό την ευθύνη της και τις ελληνοτουρκικές συνομιλίες. Μια άφαντη υφυπουργός, χωρίς κύρος και ειδικό πολιτικό βάρος, δεν μπορεί να έχει τους πιο κρίσιμους διαπραγματευτικούς φακέλους της χώρας. Ιδού και οι αποδείξεις….

Η  τελευταία εξέλιξη  όμως ανατρέπει όλα τα δεδομένα και προφανώς οι συνομιλίες εκ μέρους της επίσημης κυβέρνησης της Λιβύης ήταν προσχηματικές. Η Λιβύη συμπεριφέρεται εδώ και δεκαετίες ως πειρατής στο ζήτημα αυτό και να μην ξεχνάμε ότι από το 1973  ισχυρίζεται ότι ο Κόλπος της Σύρτης  είναι «ιστορικός κόλπος» και τον έχει κλείσει με ευθεία γραμμή βάσης μήκους 306 ναυτικών μιλίων, επεκτείνοντας μονομερώς τις διεκδικήσεις στη Μεσόγειο. Με την αυθαίρετη αυτή ενέργεια δεν συμφωνεί κανένα κράτος, ούτε οι ΗΠΑ, ούτε η ΕΕ, μάλλον μόνο η Τουρκία .

Τώρα, ακόμη και αν υπάρξουν διαφορετικές φωνές εντός της Λιβύης, είναι σχεδόν αδύνατο να αλλάξει η εικόνα, καθώς κάθε κίνηση θα υπόκειται στις πρόνοιες της τουρκολιβυκής συμφωνίας που είναι πλέον νόμιμη εσωτερικά στην Λιβύη. Κατά συνέπεια, μόνο με αλλαγή των συσχετισμών και εξωτερική πίεση είναι δυνατό να αλλάξει κάτι. Αλλά αυτό φαίνεται σχεδόν αδιανόητο, πέραν του ότι ιστορικά η Λιβύη είναι σχέση αδελφών χωρών με την Τουρκία. Μην ξεχνάμε ότι κατά την κρίση του 1973 Ελλάδας -Τουρκίας στο Αιγαίο, ο στόλος της Λιβύης ήταν παρών,  στο πλευρό του τουρκικού στόλου….

Άλλωστε πως και ποιος στην Λιβύη θα αμφισβητήσει πλέον την συμφωνία όταν με αυτήν κερδίζει πάνω από 20% ΑΟΖ, εξαφανίζει την Κρήτη και γενικά περιορίζει την ελληνική ΑΟΖ δραματικά…
Μεθοδική και αποφασιστική, η Τουρκία αυξάνει την επιρροή της., την νομοθετεί στην συνέχεια και τελικά εδραιώνεται. Είναι προφανές ότι το επόμενο βήμα της θα είναι να υπογράψει παρόμοια συμφωνία με την Συρία, την ηγεσία της οποίας ελέγχει και να φέρει το νόμο για την Γαλάζια Πατρίδα προς ψήφιση.
Η ελληνική κυβέρνηση, μετά από μήνες σιωπής έστειλε στο ΣτΕ το Προεδρικό Διάταγμα για το Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίων Κυκλάδων. Θα περιμένουμε τον χρόνο έγκρισης και την δημοσίευση στην συνέχεια στο ΦΕΚ. Όλα πάνε αργά, φοβικά και χωρίς ενιαία εθνική στρατηγική, χωρίς ισχυρές συμμαχίες και χωρίς αποφαστικότητα… Είμαστε πλέον στο παρά πέντε...