Κώστας Αργυρός

Οι σύμμαχες χώρες δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν τις διαφωνίες για το αεροσκάφος FCAS, «σημαία» της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας και το σχέδιο ακυρώνεται οριστικά.Ήταν ένα εξαιρετικά φιλόδοξο σχέδιο που ξεκίνησε με κοινή πρωτοβουλία της Άνγκελα Μέρκελ και του Εμμανουέλ Μακρόν το 2017.

Το μαχητικό αεροσκάφος έκτης γενιάς στο πλαίσιο του προγράμματος FCAS (Future Combat Air System) θα αποτελούσε ένα πρότζεκτ «σημαία» για την ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία με συνολικό προϋπολογισμό της τάξης των 100 δισεκατομμυρίων ευρώ. Συμμετοχή σε μικρότερο  ποσοστό θα είχε και η Ισπανία. Την Δευτέρα το απόγευμα πρώτα το Βερολίνο και μετά το Παρίσι επιβεβαίωσαν ότι το σχέδιο εγκαταλείπεται οριστικά λόγω… ασυμφωνίας.
 
Τα προβλήματα είχαν εμφανιστεί από νωρίς μεταξύ των εταιρειών που είχαν αναλάβει την υλοποίηση του έργου. Της γαλλικής Dassault και της Airbus. Οι Γάλλοι ήθελαν να έχουν την «πρωτοκαθεδρία», κάτι που ενοχλούσε τους Γερμανούς. Επίσης ήθελαν το αεροσκάφος να μπορεί να φέρει πυρηνικά και να έχει δυνατότητα προσνήωσης και απονήωσης από τα αεροπλανοφόρα τους, κάτι όμως που δεν ενδιέφερε τους Γερμανούς. Παρά τις πολιτικές προσπάθειες παρέμβασης από τον ίδιο τον καγκελάριο Μερτς στη συνάντησή με τον Μακρόν τον περασμένο Μάρτιο στο Βερολίνο και την αισιοδοξία για εξεύρεση συμβιβασμού κάτι τέτοιο δεν έγινε δυνατό.

Mάλιστα ο Εμμανουέλ Μακρόν επιχείρησε εκείνη την περίοδο να δώσει μια αχτίδα αισιοδοξίας, στο περιθώριο μιας συνόδου κορυφής της ΕΕ. Ερωτηθείς για το έργο, ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε τότε στους δημοσιογράφους ότι το είχε συζητήσει με τον Γερμανό καγκελάριο. «Αποφασίσαμε από κοινού να επιχειρήσουμε μια προσέγγιση μεταξύ της Airbus και της Dassault τις επόμενες εβδομάδες», είχε δηλώσει. Μια κοινή πορεία προς τα εμπρός θα πρέπει να βρεθεί «ήρεμα και με σεβασμό» ήλπιζε ο Γάλλος πρόεδρος. «Ο στρατηγικός στόχος είναι σαφής και όλα τα εμπλεκόμενα μέρη συμφωνούν σε αυτόν», έλεγε τότε ο Μακρόν. Τελικά οι πολιτικοί δεν μπόρεσαν να επιβληθούν στους μάνατζερ. Αυτό είναι και ένα βασικό σημείο κριτικής προς την κυβέρνηση του Βερολίνου στις πρώτες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης από τους Πράσινους και την Αριστερά.

Η δήλωση του Γάλλου επικεφαλής της Dassault, Έρικ Τραπιέ, άγγιζε τα όρια της αλαζονείας για την γερμανική πλευρά. «Το έχω πει από την αρχή: θέλω σαφή ηγεσία, όχι μόνο στα χαρτιά. Όταν συνεργάζονται δύο, το ένα άτομο είναι καλύτερο από το άλλο, και το άλλο μαθαίνει στη διαδικασία. Αλλά αν ακόμα μαθαίνει, δεν χρειάζεται να αναλάβει αμέσως την ηγεσία», τόνιζε. Έτσι στο Βερολίνο μετά από τέτοια ακούσματα υπήρξαν διαρροές περί της υποψίας ότι η υπερχρεωμένη Γαλλία ήθελε να διατηρήσει αυστηρό έλεγχο στην τεχνογνωσία και την ανάθεση συμβάσεων σε προμηθευτές, ενώ οι Γερμανοί εταίροι προορίζονταν κυρίως να συγχρηματοδοτήσουν το έργο των 100 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Μια ανέφικτη πρόταση

Η υπόθεση προκάλεσε ακόμα και παρεμβάσεις από την ηγεσία του συνδικάτου μετάλλου στη Γερμανία που ζήτησε να υπάρξει πρόβλεψη για δυο διαφορετικού τύπου αεροσκάφη, τα οποία θα καλύπτουν τις ανάγκες της κάθε χώρας. Αλλά αυτό έμοιαζε εξαιρετικά κοστοβόρο και περίπλοκο και από την κυβέρνηση Μερτς πύκνωναν τα μηνύματα ότι «η υπομονή αρχίζει να εξαντλείται». Δεν είναι τυχαίο ότι η ανακοίνωση για την ακύρωση του έργου από το Βερολίνο προηγήθηκε αρκετές ώρες της επιβεβαίωσης από το Παρίσι.

Έτσι το έργο ναυαγεί οριστικά, κάτι που αποτελεί ένα ξεκάθαρο πλήγμα στα σχέδια για καλύτερο συντονισμό των Ευρωπαίων στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Υπήρξαν βεβαίως διαβεβαιώσεις ότι το ευρύτερο πλέγμα συνεργασίας των αεροπορικών και επίγειων δυνάμεων στην Ευρώπη στο πλαίσιο του FCAS θα υλοποιηθεί. Αλλά αυτό που μένει προς το παρόν είναι η πικρή γεύση για το ναυάγιο μιας μεγαλεπήβολης ιδέας. 

Η ανακοίνωση ότι η Airbus και η Dassault θα αναπτύξουν πλέον ένα κοινό σύστημα επικοινωνίας, τουλάχιστον για το μελλοντικό «Combat Cloud» με drones μέσω FCAS, ακούγεται σαν μια απεγνωσμένη προσπάθεια να σωθούν περισσότερο τα προσχήματα. Η Γερμανία θα πρέπει τώρα να αναζητήσει άμεσα νέους εταίρους για ένα μαχητικό αεροσκάφος επόμενης γενιάς είναι η εκτίμηση των περισσότερων πολιτικών αναλυτών στον γερμανικό Τύπο που δείχνει να βρίσκει δικαιολογημένη την απόφαση του καγκελάριου. Το ερώτημα ποια σημασία θα έχουν τα σύγχρονα εξοπλισμένα και πανάκριβα μαχητικά αεροσκάφη στην εποχή του πολέμου με drones μένει επίσης να διευκρινιστεί από τους ειδικούς του τομέα.

ΠΗΓΗ DW