Του Σωτήρη Σιδέρη

Την ώρα που ο ανεκδιήγητος Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωνε ότι ενημέρωσε τους Ευρωπαίους ομολόγους του για την στάση της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ο Ερντογάν “ενημέρωνε” τον Έλληνα ΥΠΕΞ ότι υπάρχουν νησιά των οποίων η κυριότητα δεν έχει διευκρινιστεί, ότι πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα και ότι η Τουρκία θα κάνει ό,τι πρέπει για να υπερασπιστεί τα αναθεωρητικά της συμφέροντα. Ενώ λοιπόν η Τουρκία κλιμακώνει την ρητορική της και από πολιτική την μετατρέπει σταδιακά και σε στρατιωτική, η Αθήνα, απλά ενημερώνει τους ήδη ενημερωμένους υπουργούς Εξωτερικών, αντί να παρουσιάσει έναν πλήρη κατάλογο απαιτήσεων και δεσμεύσεων κατά της Άγκυρας.

Είναι ανησυχητικά ηττοπαθής ή τοποθέτηση Γεραπετρίτη ότι “εκτιμούμε ότι θα έχουμε την άμεση αλληλεγγύη εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών σε οποιαδήποτε επιθετικότητα”. Ένας ΥΠΕΞ, δεν διακηρύσσει τις ψευδαισθήσεις του. Όταν αποχωρεί από μια συνεδρίαση, είτε έχει γραπτές εγγυήσεις αλληλεγγύης, είτε αποσπά γραπτές δεσμεύσεις, είτε εκδίδεται μια επίσημη καταδίκη κατά της Άγκυρας και προειδοποιεί για κλιμάκωση. Το τι “εκτιμά” ο Γεραπετρίτης είναι φαντασιοπληξία για εσωτερική κατανάλωση και όχι εξωτερική πολιτική.

Ανεβαίνει η κλίμακα κινδύνου

Μια ακόμη ευκαιρία χάθηκε, μια ακόμη κίνηση αποδεικνύεται χωρίς σχέδιο , για μια ακόμη φορά ο Γεραπετρίτης επιβεβαιώνει ότι είναι ανεπαρκής και μαζί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, κατώτεροι των περιστάσεων…
Αν η ελληνική κυβέρνηση επιδίωκε να αποσπάσει γραπτές εγγυήσεις ή έστω δηλώσεις αλληλεγγύης, θα έπρεπε να έχει κινητοποιηθεί εδώ και πολλές ημέρες. Πρωθυπουργός και ΥΠΕΞ έπρεπε να είναι σε διαρκή επαφή με όλες τις ευρωπαικές κυβερνήσεις, θα θέσουν τις απαιτήσεις τους και τα αιτήματά τους, να δημιουργήσουν μια ομάδα πίεσης και στο Άτυπο Συμβούλιο ΥΠΕΞ να φανεί το αποτέλεσμα. Τίποτα απ όλα αυτά δεν έγινε και αυτό είναι μια εξωτερική πολιτική που δεν ασκείται και η Ελλάδα χάνει έδαφος στην -μέχρι τώρα- αύξηση των πιέσεων εκ μέρους της Τουρκίας.

Να σημειωθεί ότι η Άτυπη Συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, γνωστή ως «Gymnich», που πραγματοποιήθηκε στο εθνικό πάρκο   Wicklow, της Ιρλανδίας, νότια του Δουβλίνου,  είναι από τις πλέον σημαντικές συνόδους. Στο τραπέζι μπαίνουν τα πάντα, δεν τηρούνται πρακτικά και κατά συνέπεια δίνεται η ευκαιρία σε έναν ΥΠΕΞ να θέσει δυναμικά τις θέσεις του και να παρουσιάσει ένα ολόκληρο σχέδιο σχέσεων Τουρκίας -ΕΕ  ή και να απαιτήσει από την ΕΕ έμπρακτη στήριξη.

Όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη, ο Έλληνας ΥΠΕΞ είτε ήταν παρών, είτε δεν ήταν, το ίδιο αποτέλεσμα είχε. Κανείς δεν ξέρει τι του είπαν οι ομόλογοί του, τι γνώμη έχουν δηλαδή για την επιθετικότητα της Τουρκίας, αν την θεωρούν επιθετικότητα.  Τι συζήτηση έγινε. Είναι προφανές ότι ο Έλληνας υπουργός δεν ζήτησε καν να φύγει με κάποιο αποτέλεσμα, οπότε η φράση “έφυγε με άδεια χέρια” μοιάζει το λιγότερο επιεικής. Η λέξη που χρησιμοποίησε “ετιμούμε..” ως προς την υποτιθέμενη στάση αλληλεγγύης της ΕΕ προς την Ελλάδα είναι σημείο καμπής σε μια ηττοπαθή και ενδοτική πολιτική, χωρίς κανένα αντίκρισμα, χωρίς καμία αξία….

Κενό πολιτικής

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν οπισθοδρομήσει επικίνδυνα. Από την στιγμή που η κυβέρνηση απέφυγε να θέσει επιτακτικά την έμπρακτη στήριξη της ΕΕ, μιας και η θαλάσσια πολιτική που εφαρμόζει η Ελλάδα με τα θαλάσσια πάρκα και τον χωροταξικό σχεδιασμό είναι και πολιτικές της ΕΕ, είναι προφανές ότι η διπλωματική θέση της χώρας υποχωρεί.

Αν σε αυτό το κενό, την αδυναμία της δηλαδή να κοινοτικοποιήσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις προστεθεί και η απουσία των ΗΠΑ, είναι προφανές ότι οι κίνδυνοι μιας ανεξέλεγκτης κρίσης αυξάνονται. Η Ελλάδα σε αυτή τη φάση, δεν χρειάζεται διπλωματικούς πυροσβέστες, αλλά εξορθολογισμό της τουρκικής στάσης και μάλιστα σε ζητήματα που καταφανώς παρανομεί η Τουρκία. Η παντελής απουσία δηλώσεων των ΗΠΑ, προοιωνίζεται άρνηση εμπλοκής σε περίπτωση κρίσης ή για την ακρίβεια , αυτό που αχνοφέγγει στον διπλωματικό ορίζοντα είναι το χάος….

Αυτή είναι η μία όψη της κλιμάκωσης. Γιατί στο παρασκήνιο και στο προσκήνιο, η Τουρκία επιτίθεται όλο και πιο συχνά κατά της Ελλάδας επικαλούμενη το διεθνές δίκαιο . Η Αθήνα , κατά πληροφορίες έχει στείλει ήδη ή θα στείλει σύντομα επιστολή στον ΟΗΕ για τα θαλάσσια πάρκα της Τουρκίας μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης και στο Καστελλόριζο. Όμως αυτή η αυτονόητη κίνηση. Από την ελληνική εξωτερική πολιτική απουσιάζει εντελώς η παραγωγή πολιτικής και δράσεων που θα καταστήσουν σαφές προς την Άγκυρα, ότι οι απειλές της θα της κοστίσουν πολλά και μια στρατιωτική κρίση, ακόμη περισσότερα.

 

Η δήλωση Γεραπετρίτη έχει ως εξής:

Ολοκληρώσαμε το άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο του Συμβουλίου αυτού είχα την ευκαιρία να ενημερώσω τους ομολόγους μου σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο. Ιδίως αναφέρθηκα στα ζητήματα που έχουν να κάνουν με παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου. 
 
Η Ελλάδα στέκεται πάντοτε στο πλευρό του Διεθνούς Δικαίου. Στέκεται πάντοτε υπέρ της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών. Από την άλλη πλευρά, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να δεχθούμε οποιαδήποτε υποχώρηση σε σχέση με την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. 
 
Εκτιμούμε ότι θα έχουμε την άμεση αλληλεγγύη εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών σε οποιαδήποτε επιθετικότητα. Η επιθετικότητα, από όπου και αν προέρχεται, δεν έχει χρώμα. Οφείλει να αντιμετωπίζεται ενιαία και σταθερά.