Του Σωτήρη Σιδέρη

Με αρνητικούς πρωταγωνιστές τον Γιώργο Γεραπετρίτη και την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου,  στα γραφεία και τους διαδρόμους του Υπουργείου Εξωτερικών, επικρατεί ένταση και δοκιμάζονται οι σχέσεις μεταξύ υπηρεσιακών παραγόντων και της διορισμένης πολιτικής ηγεσίας. H δομή του ΥΠΕΞ λειτουργεί μόνο μέσω προσωπικών σχέσεων, ρουσφετιών και κυρίως με όσους έχουν καλή πρόσβαση στα γραφεία του πρωθυπουργού και της Ντόρας Μπακογιάννη. 

Οι ήττες φέρνουν γκρίνιες, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Η Υφυπουργός Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου  κατηγορείται ότι περιορίζει ακόμη και την πρόσβαση σε υπηρεσιακά έγγραφα και την ενημέρωση, αποφασίζοντας η ίδια πως και ποιοι θα ενημερώνονται. Η ανασφάλεια και η ανεπάρκεια στο κόκκινο...

Η διαδικασία λήψης των αποφάσεων είναι αφανής, όπως και οι επεξεργασίες θέσεων στα μείζονα ζητήματα της χώρας. Η στεγανοποίηση δεν έχει να κάνει με τον φόβο διαρροής πληροφοριών, αλλά με την συγκάλυψη λαθών , ανεπαρκειών και ευθυνών για τα συνεχόμενα βατερλό στην εξωτερική πολιτική. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης γνωρίζει τα πάντα, αλλά τις αποφάσεις τις λαμβάνει μόνος του σε αδιευκρίνιστο περιβάλλον…

Η προσωποκεντρική εξωτερική πολιτική.

Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας δεν είναι καν πρωθυπουργοκεντρική, αλλά προσωποκεντρική. Γιατί ακόμη και αν ο πρωθυπουργός λειτουργούσε θεσμικά, θα συνεργάζονταν με τους αρμόδιους διπλωμάτες, συμβούλους και επιτελεία , ώστε να σχεδιαστεί κάθε κίνηση, να προετοιμάζεται  κατάλληλα και στην συνέχεια να αποτιμάται το αποτέλεσμα.  Ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Θάνος Ντόκος είναι στο περιθώριο εδώ και μήνες. Οι σύνδεσμοι με τα υπουργεία δεν λειτουργούν. Οι πρεσβείες δεν παίρνουν σαφείς οδηγίες , πολλές φορές δεν γνωρίζουν καν πως πρέπει να κινηθούν στις χώρες που υπηρετούν. Δεν υπάρχει ούτε επικοινωνιακό, ούτε πολιτικό, ούτε διπλωματικό σχέδιο.

Είναι δεκάδες οι περιπτώσεις που ο πρωθυπουργός ταξιδεύει, όπως πριν από λίγες ημέρες στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας ή παλαιότερα σε άλλες αραβικές χώρες, ακόμη και στις ΗΠΑ ή το Ισραήλ που κανείς στο ΥΠΕΞ δεν γνωρίζει τι ακριβώς συζητά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, τι δεσμεύσεις αναλαμβάνει που συμφωνεί, που διαφωνεί και τελικά ποιες είναι οι θέσεις της χώρας.
Στους διαδρόμους του ΥΠΕΞ επικρατεί έντονος σκεπτικισμός, ακόμη και για την επικεφαλής της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στον ΟΗΕ Αγλαία Μπαλτά, καθώς υπάρχουν στο παρασκήνιο πολλά αρνητικά σχόλια για την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Το ζήτημα όμως είναι ότι πολλές φορές η Μπαλτά είναι εκτεθειμένη από το Υπουργείο Εξωτερικών το οποίο αντί να έχει επεξεργασμένες θέσεις και πρωτοβουλίες, αδυνατεί να την στηρίξει και πολλές φορές οι οδηγίες είναι ασαφείς .

Ζήτημα έχει εγερθεί και για την συζητούμενη υποψηφιότητα του Τούρκου διπλωμάτη Σινιρίογλου για την θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Ενώ υπάρχουν δεκάδες δημοσιεύματα για στήριξη της ελληνικής κυβέρνησης, ούτε το ΥΠΕΞ, ούτε ο πρωθυπουργός έχουν τοποθετηθεί, λες και είναι προσωπική τους απόφαση τι πρέπει να κάνουν. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Σινιρίογλου, επικεφαλής στον ΟΑΣΕ σήμερα θα είναι υποψήφιος, είναι μάλλον απίθανο να εκλεγεί, αλλά είναι πιθανό να πάρει θέση ως αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας.  Θα τον στηρίξει και αν ναι, με ποιούς όρους θα στηρίξει η Αθήνα; υπάρχει διαπραγμάτευση ή όχι;

Το χάος είναι εδώ...

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει  συνεχή επαφή με τον πρωθυπουργό,  αλλά όπως υπογραμμίζουν οι καλά γνωρίζοντες, δεν κατάφερε ποτέ να συνειδητοποιήσει τον ρόλο του ως Υπουργός Εξωτερικών, πέραν του ότι συνεχίζει να παρέχει τις νομικές του υπηρεσίες στον πρωθυπουργό για διάφορα ζητήματα. Η  Αλεξάνδρα  Παπαδοπούλου συμπεριφέρεται ως ομαδάρχης σε κομματική δομή και  όχι ως  αξιωματούχος με θέση ευθύνης. Τη χώρα εκπροσωπεί και υπηρετεί όχι την οικογένεια Μητσοτάκη...
 Η υπόθεση του ηλεκτρικού καλωδίου προκάλεσε διπλωματικό χάος, κανείς δεν ήξερε επί μήνες τι να κάνει και πως να χειριστεί ο ζήτημα , ούτε υπάρχει PLAN B σε περίπτωση που η Τουρκία πιέσει στρατιωτικά.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε NAVTEX άμεσα, η Αθήνα ακόμη περιμένει να τακτοποιήσει το ζήτημα της ενημέρωσης -άδειας η Γαλλία στο παρασκήνιο και μετά να εκδοθεί η NAVTEX.
Χάος επικρατεί στο ΥΠΕΞ και ως προς το ζήτημα των θαλάσσιων πάρκων της Τουρκίας που και παράνομα και εκτός λογικής είναι. Η υπόθεση έχει υποβαθμιστεί από την κυβέρνηση , ενώ πρόκειται για μείζον ζήτημα. Οι ψαράδες τη Καλύμνου, που διαθέτουν τον μεγαλύτερο στόλο αλιευτικών απειλούνται με αφανισμό, αν η Τουρκία αποφασίσει να απαγορεύσει με στρατιωτικά μέσα την είσοδο ελληνικών αλιευτικών στο Πάρκο, νότια του Καστελλόριζου.
Αντίστοιχα, χάος επικρατεί και με τις εισόδους τουρκικών αλιευτικών ακόμη και σε ελληνικά χωρικά ύδατα, ενώ οι τουρκικές μηχανότρατες σαρώνουν τον βυθό, εντελώς παράνομα. Παρά τις ενστάσεις διπλωματών, ότι η Τουρκία κλιμακώνει επικίνδυνα τις κινήσεις της και περιορίζει την Ελλάδα παντού στο Αιγαίο ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, ακόμη και σε διεθνή ύδατα, το δίδυμο Γεραπετρίτη -Παπαδοπούλου σιωπά.
Η υπόθεση Τουρκίας -Λιβύης, επιβεβαίωσε σε απόλυτο βαθμό την παροιμιώδη ανεπάρκεια της Υφυπουργού Παπαδοπούλου να κατανοήσει την διπλωματική δυναμική της Άγκυρας. Τα αποτελέσματα είναι γνωστά. Αν δεν ήταν ευνοούμενη της οικογένειας Μητσοτάκη δεν θα περνούσε καν την πόρτα του Υπουργείου Εξωτερικών.

Όμως την βασική ευθύνη την έχει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Απομονωμένος με δική του πρωτοβουλία, δεν διαβουλεύεται με διπλωμάτες, στρατιωτικούς, εμπειρογνώμονες , ακαδημαικούς και γνώστες της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, ώστε να σχεδιαστεί μαι πλήρης, ουσιαστική και αποτελεσματική ατζέντα. Λίγους εμπιστεύεται, όχι γιατί δεν αξίζουν της εμπιστοσύνης του, αλλά γιατί ο ίδιος είναι ανασφαλής και τόσο εξαρτημένος που του είναι αδύνατον να συζητήσει όλες τις πτυχές των προβλημάτων.

Δηλαδή οι αποφάσεις για την εξωτερική πολιτική δεν λαμβάνονται στα συλλογικά όργανα της κυβέρνησης, ούτε στο ΚΥΣΕΑ, ούτε έστω σε ένα ευέλικτο όργανο που θα μπορούσε να δρα άμεσα και αποτελεσματικά. Ούτε στο ΥΠΕΞ λειτουργούν οι διευθύνσεις, ούτε εισακούονται, όσοι θέτουν ζητήματα αναβάθμισης της διπλωματίας. Η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου προερχόμενη από το διπλωματικό σώμα, όπου δεν διέπρεψε πουθενά και δεν έχει να παρουσιάσει την παραμικρή επιτυχία,  έχει αποτύχει στην διαχείριση όλων των φακέλων που της έχουν ανατεθεί, όπως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, οι σχέσεις με την Λιβύη, ενώ εντελώς απολίτικη είναι η στάση της ως προς την διαχείριση των σχέσεων με τις βαλκανικές χώρες, και τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις . 

Όλα αυτά δεν πρόκειται αλλάξουν όσο είναι πρωθυπουργός ο Μητσοτάκης και όσο η διορισμένη ηγεσία του ΥΠΕΞ (δεν υπάρχει κανείς εκλεγμένος), λειτουργεί ως αυλή του πρωθυπουργού και όχι με εθνικά κριτήρια.
Οι συνέπειες φαίνονται ήδη και όσα έρχονται θα είναι ακόμη πιο δύσκολα για την χώρα..