Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας παρουσίασαν στις 6 Απριλίου, ένα κοινό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών( που αναλύονται στη συνέχεια) και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ, των κρατών μελών και των χωρών-εταίρων της έναντι τέτοιου είδους απειλών, προωθώντας ταυτόχρονα τη συνεργασία με το ΝΑΤΟ για την καταπολέμηση τους. 

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Φεντερίκα Μογκερίνι, δήλωσε σχετικά: «Τα τελευταία χρόνια, το περιβάλλον ασφάλειας έχει αλλάξει δραματικά. Παρατηρούμε αύξηση των υβριδικών απειλών στα σύνορα της ΕΕ. Ισχυρή ήταν η έκκληση προς την ΕΕ να προσαρμοστεί και να αυξήσει τις ικανότητές της ως παρόχου ασφάλειας. Η σχέση μεταξύ της εσωτερικής και της εξωτερικής ασφάλειας πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω. Με αυτές τις νέες προτάσεις, επιδιώκουμε να ενισχύσουμε την ικανότητά μας για αντιμετώπιση των απειλών υβριδικού χαρακτήρα. Στην προσπάθειά μας αυτή, θα ενισχύσουμε επίσης τη συνεργασία μας και τον συντονισμό με το ΝΑΤΟ».

Οι απειλές

Ειδικότερα, βασίζεται στην Ευρωπαϊκή Ατζέντα για την Ασφάλεια που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Απρίλιο του 2015, καθώς και σε τομεακές πολιτικές όπως η Στρατηγική της ΕΕ για την Ασφάλεια στον Κυβερνοχώρο, η Στρατηγική για την Ενεργειακή Ασφάλεια και η Ευρωπαϊκή Στρατηγική Θαλάσσιας Ασφάλειας.  

Το κοινό αυτό πλαίσιο συγκεντρώνει τις υφιστάμενες πολιτικές και προτείνει 22 επιχειρησιακές δράσεις με τους εξής στόχους: αύξηση της ευαισθητοποίησης ― δημιουργία ειδικών μηχανισμών για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και συντονισμός των δράσεων της ΕΕ με στόχο την επίτευξη στρατηγικής επικοινωνίας· ενίσχυση της ανθεκτικότητας ― θωράκιση των τομέων πιθανής στρατηγικής και ζωτικής σημασίας, όπως η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, οι κρίσιμες υποδομές (ενέργειας, μεταφορών, διαστήματος), προστασία του χρηματοπιστωτικού συστήματος, προστασία της δημόσιας υγείας, και στήριξη των προσπαθειών αντιμετώπισης του βίαιου εξτρεμισμού και της ριζοσπαστικοποίησης πρόληψη, αντιμετώπιση και ανάκαμψη από καταστάσεις κρίσης ― θέσπιση αποτελεσματικών διαδικασιών που πρέπει να ακολουθούνται, αλλά και εξέταση της εφαρμοσιμότητας και των πρακτικών συνεπειών της Ρήτρας Αλληλεγγύης (άρθρο 222 της ΣΛΕΕ) και της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας (άρθρο 42 παράγραφος 7 της ΣΕΕ) σε περίπτωση εκτεταμένων και σοβαρών υβριδικών επιθέσεων. 

Οι υβριδικές απειλές αφορούν ένα μείγμα δραστηριοτήτων, οι οποίες συχνά συνδυάζουν συμβατικές και μη συμβατικές μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με συντονισμένο τρόπο από κρατικούς και μη κρατικούς φορείς, χωρίς όμως την επίσημη κήρυξη πολέμου. Στόχος τους είναι όχι μόνο η πρόκληση άμεσης ζημίας και η εκμετάλλευση τρωτών σημείων, αλλά και η αποσταθεροποίηση της κοινωνίας και η δημιουργία σύγχυσης ώστε να εμποδιστεί η λήψη αποφάσεων. Η αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών αποτελεί σε μεγάλο βαθμό θέμα εθνικής αρμοδιότητας, καθώς υπεύθυνα είναι κυρίως τα κράτη μέλη. Ωστόσο, το κοινό πλαίσιο που παρουσιάζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο Μογκερίνι έχει ως στόχο να βοηθήσει τα κράτη μέλη της Ένωσης και τους εταίρους τους στην αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους, συνδυάζοντας ευρωπαϊκά και εθνικά μέσα με πιο αποτελεσματικό τρόπο απ’ ό,τι στο παρελθόν. 

Επιπλέον, πολλά κράτη μέλη της ΕΕ αντιμετωπίζουν κοινές απειλές, οι οποίες δύνανται να στοχοποιούν διασυνοριακά δίκτυα ή υποδομές. Το πλαίσιο αυτό αποτελεί συνέχεια των Πολιτικών Κατευθύνσεων του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ ο οποίος τόνισε την ανάγκη «να εργαστούμε για μια ισχυρότερη Ευρώπη όσον αφορά την ασφάλεια και την άμυνα». Το κοινό πλαίσιο αποτελεί επίσης απάντηση στην έκκληση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της 18ης Μαΐου 2015 για παρουσίαση εφαρμόσιμων προτάσεων σχετικά με την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών. Το πλαίσιο θα υποβληθεί προς έγκριση στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.