Του Σωτήρη Σιδέρη

Αν εξαιρέσουμε τον πνευματικά ασταθή Τραμπ που όπως αναμένονταν έκανε άνω κάτω τους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ, η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ , ήταν ένα άθροισμα μικρών ηγετών χωρίς κύρος, χωρίς πνευματικό ή ιδεολογικό εκτόπισμα, γεράκια του πολέμου,  έρμαια του Τραμπ και της πολεμικής βιομηχανίας.  Τραμπ και Ερντογάν εμφανίστηκαν προτάσσοντας το υπερτροφικό Εγώ τους, νομίζοντας ότι μοιράζουν τον κόσμο. Λίγο ανατολικά να κοίταζαν θα καταλάβαιναν την πλάνη τους. Ο Ερντογάν κέρδισε  τις εντυπώσεις, αλλά η Τουρκία απέχει πολύ  απ το  να γίνει κυρίαρχη  περιφερειακή δύναμη. 

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν ουσιαστικά αόρατος και προκάλεσε σύγχυση με τις αμφιλεγόμενες δηλώσεις. Από τη μια, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι το παραμύθι των F-35  κυριαρχεί τεχνητά, εναρμονίστηκε πλήρως με τον Νετανιάχου  που έθεσε πρώτος το ζήτημα, για να προβάλλει ταυτόχρονα την απειλή πολέμου της Τουρκίας κατά της Ελλάδας. Όχι όμως μέσα στην Σύνοδο, αλλά προς τα ΜΜΕ.  Και τον άδειασε και ο ανεκδιήγητος γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε. Αντί να παζαρέψει  ανταλλάγματα για τα   στρατηγεία  του ΝΑΤΟ στην  Τουρκία  απευθύνθηκε αποκλειστικά στους Έλληνες ψηφοφόρους. Είναι λυπηρό, αλλά  η Ελλάδα,  είναι ένα κράτος -πελάτης της πολεμικής βιομηχανίας και  ο Μητσοτάκης,ένας σκιώδης  πρωθυπουργός στη διεθνή διπλωματία. Είναι και πρωθυπουργός υπό προθεσμία.

Ερντογάν -Μητσοτάκης:  σκιές και ανισορροπία ρόλων

Αν απομονώσουμε την εικόνα της Συνόδου του ΝΑΤΟ και επικεντρωθούμε στην ανταλλαγή δηλώσεων Μητσοτάκη -Ερντογάν -Ρούτε γύρω από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τον ρόλο της Συμμαχίας θα συμπεράνουμε ότι στην Άγκυρα παίχθηκε για μια ακόμη φορά ένα θέατρο σκιών.  Θα καταλάβουμε και την ανάγκη αντιπερισπασμού από τον Μητσοτάκη. Δηλώσεις για εσωτερική κατανάλωση,  καθώς η  Τουρκία αναβαθμίζεται εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, με την Ελλάδα να μην έχει αντίβαρα. Με βάση όμως τις πραγματικές αποφάσεις της Συμμαχίας έχουμε μια νέα υποχώρηση της Ελλάδας και εντός του ΝΑΤΟ. 

Θα ιδρυθούν δύο στρατηγεία του ΝΑΤΟ, ένα στα Άδανα, ένα στην Κωνσταντινούπολη που θα έχουν τον έλεγχο της νότιας πτέρυγας του ΝΑΤΟ, αλλά με επιχειρησιακή ευθύνη , από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Ποιος θα είναι ο ρόλος της Ελλάδας; κανένας ρόλος.  Το στρατηγείο των Αδάνων θα έχει και την ευθύνη της αντιπυραυλικής άμυνας, αν και ακόμη και δεν έχει  οριστικοποιηθεί η αποστολή του. Αν όμως έχει την αντιπυραυλική άμυνα, είναι φυσικό στην συνέχεια η Τουρκία να ζητήσει από το ΝΑΤΟ  να συμφωνήσει πως δεν χρειάζονται τα ελληνικά νησιά αντιπυραυλική προστασία όπως π.χ. με τους Patriot, γιατί θα προσφέρει ασφάλεια το στρατηγείο που θα έχει Τούρκο διοικητή. Τα υπόλοιπα στην πορεία...

Ο Έλληνας πρωθυπουργός έχοντας αφήσει στην Αθήνα μια κρίση με πρωταγωνιστή τον Θάνο Ντόκο και την αδυναμία του να αλλάξει την ροή των δημοσκοπικών δεδομένων, είχε ανάγκη από έναν αντιπερισπασμό. Με την βοήθεια του Νετανιάχου που έθεσε πρώτος το ζήτημα των F-35, αλλά και των τουρκικών απειλών κατά της Ελλάδας και της Κύπρου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τη βάση για να κάνει την δική του παρέμβαση. Επικαλέστηκε το τουρκικό casus belli για να επισημάνει ότι τα F-35 δεν πρέπει να δοθούν στην Τουρκία και ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες της Ελλάδας. Η υπόθεση των αεροσκαφών είναι ένα ακόμη θέατρο σκιών, γιατί δεν είναι εκεί η ουσία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αλλά στην αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας και στην υποβάθμιση της διπλωματίας.

Μέσα στη συνάντηση όμως ο πρωθυπουργός, δεν έθεσε τέτοιο ζήτημα, παρά το γεγονός ότι το θέμα των εξοπλισμών ήταν κυρίαρχο. Και δεν το έθεσε γιατί όχι μόνο ο Τραμπ , αλλά και όλοι οι άλλοι ηγέτες θα άδειαζαν τον Έλληνα πρωθυπουργό , καθώς και εκείνοι πουλάνε όπλα στην Τουρκία. Προς τι όλη αυτή η σκηνοθεσία, αντί η Αθήνα να επικεντρωθεί στη διπλωματία. Και πως θα βρει χρήματα ο Μητσοτάκης να συνεισφέρει στην Ουκρανία, όταν αρνείται τον 13ο μισθό ή τη δωρεάν μετακίνηση των πολιτών στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς;.
Ταυτόχρονα όμως ο Μητσοτάκης για να εξισορροπήσει τις δηλώσεις του, αναφέρθηκε στην ανάγκη διαλόγου με την Τουρκία, τον οποίο όμως ο ίδιος έχει παγώσει, για να υπάρξει διάλογος με στόχο την οριοθέτηση της ΑΟΖ.

Όταν τέθηκε ερώτηση στον γραμματέα του ΝΑΤΟ σχετικά με τις δηλώσεις Μητσοτάκη για την άρση του casus belli, ο Ρούτε απάντησε ότι δεν είναι εκεί για να κάνει σχόλια. Όπως δεν έκανε για την Γροιλανδία και για κανένα άλλο σοβαρό ζήτημα σχετικά με τις επιθέσεις Τραμπ κατά της Ισπανίας, της Ιταλίας και άλλων χωρών. Ο πιο ασήμαντος όλων που κουβαλά πλέον την εικόνα του πιο ταπεινωμένου γραμματέα της Συμμαχίας. 

Ο Ερντογάν που έχει διαπραγματευθεί με έξη Έλληνες πρωθυπουργούς στη σειρά, κατάλαβε φυσικά την ανάγκη του Μητσοτάκη να ξεφύγει από την πολιτική πίεση και απάντησε ανάλογα.  Ο Τούρκος Πρόεδρος ξεχείλιζε από αυτοπεποίθηση και δεν είχε πρόβλημα να θίξει οποιοδήποτε θέμα. Συμφώνησε για την ανάγκη διαλόγου όπως πάντα, υποβάθμισε, σχεδόν μηδένισε τη σημασία της απειλής πολέμου για ευνόητους λόγους και τάχθηκε υπέρ του διαλόγου, με μια διαφορά. Είπε ότι μπορεί να μιλούν οι υπουργοί εξωτερικών, αλλά τις αποφάσεις τις παίρνουν οι ηγέτες. Εννοώντας φυσικά ότι ο Μητσοτάκης δεν είναι ο ηγέτης που θα πάρει τις επώδυνες αποφάσεις.

Φυσικά ο Ερντογάν ξέρει την σύμπλευση Μητσοτάκη -Νετανιάχου και δήλωσε ως προς την κοινή τους θέση για τα F-35 ; ότι  «ο κ. Μητσοτάκης δεν θα έπρεπε να πέσει σε ένα τέτοιο λάθος», για τον απλό λόγο ότι «εμείς ποτέ δεν θέσαμε το ερώτημα γιατί η Ελλάδα αγόρασε ή αγοράζει συγκεκριμένα αμυντικά συστήματα. Είναι γείτονάς μας. Θα μπορούσαμε κι εμείς να κάνουμε τέτοιου είδους δηλώσεις, αλλά δεν υπάρχει λόγος», ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος. Φυσικά η Ελλάδα δεν απειλεί την Τουρκία , αντίθετα η Τουρκία απειλεί μέλος του ΝΑΤΟ…
Για το Αιγαίο ο Ερντογάν είπε ότι : «Καθήκον μας είναι να λύνουμε τα προβλήματα στο Αιγαίο ως ηγέτες Τουρκίας και Ελλάδας» και σημείωσε ότι “ελπίζω, πρώτα οι υπουργοί Εξωτερικών μας, και μετά, αν χρειαστεί, θα καθίσουμε και εμείς στο τραπέζι και θα συζητήσουμε αυτό το ζήτημα. Αλλά επιτρέψτε μου να το πω ξεκάθαρα και ανοιχτά: η επίλυση των ζητημάτων που αφορούν αυτά τα ύδατα αποτελεί πρωτίστως καθήκον των ηγετών». 

 Εν κατακλείδι ο Έλληνας πρωθυπουργός αφού έκανε το καθήκον του έναντι των ψηφοφόρων του, έκλεισε με τη βεβαιότητα ότι «θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για μια παραγωγική σχέση με τον Πρόεδρο Ερντογάν», αλλά δεν σήκωσε το γάντι της διαπραγμάτευσης που του πέταξε ο Τούρκος πρόεδρος...
Η αγχώδης ανάγκη του Έλληνα πρωθυπουργού για ήρεμα νερά είναι εμφανής, αλλά η εξωτερική πολιτική της χώρας έχει καθηλωθεί και η ακινησία και η υποταγή,  δεν είναι καλός σύμβουλος όταν όλα γύρω αλλάζουν με ταχύτητα.