Του Σωτήρη Σιδέρη

Πολλά και ελπιδοφόρα μηνύματα για σοβαρή οπισθοχώρηση των ακροδεξιών κινημάτων που επηρεάστηκαν από την ρητορική και την συμπεριφορά του Τραμπ εμφανίζονται στον πολιτικό ορίζοντα. Στις ΗΠΑ όμως φαίνεται  ότι γίνεται ένα άλμα προς τα εμπρός καθώς πολλοί Δημοκρατικοί ζητούν την καθαίρεση του Αμερικανού προέδρου, επικαλούμενοι την 25η Τροπολογία, η οποία προβλέπει την αποστέρηση εξουσιών από έναν πρόεδρο που θεωρείται «ανίκανος να ασκήσει τα καθήκοντα του αξιώματός του».

Ταυτόχρονα, πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες είτε δημόσια , είτε παρασκηνιακά όλο και περισσότερο αποστασιοποιούνται από τον Τραμπ, καθώς πιθανότατα, προσβλέπουν στην μετά τον Τραμπ εποχή που ίσως δεν αργήσει . Ένας από τους ελάχιστους πιστούς του Αμερικανού προέδρου παραμένει ο Κυριάκος Μητσοτάκης που επιμένει στο δόγμα του προκεχωρημένου φυλακίου. Ωστόσο η ακροδεξιά στην Ευρώπη είτε αγκομαχά , είτε καθηλώνεται , είτε οπισθοχωρεί, με την ήττα του Όρμπαν στην Ουγγαρία να είναι ίσως σημαδιακή για το τι ακολουθεί. Οι προοδευτικές δυνάμεις έχουν ίσως μια νέα ευκαιρία επανάκαμψης, παρά την ισχύ των αντιπάλων και σε ένα σκηνικό, ασταθές και επικίνδυνο. Απ την πολεμική φρενίτιδα, οδηγούμαστε μήπως σε μια νέα και πολύ αμφιλεγόμενη πολιτική εποχή ή σε πορεία αναγέννησης;

Η συζήτηση  για τον Τραμπ εντός των ΗΠΑ, εντάθηκε μετά την απειλή  για καταστροφή του ιρανικού πολιτισμού που θεωρήθηκε απειλή για γενοκτονία. Το βατερλό των συνομιλιών στο Πακιστάν και ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν που ακολούθησε, είναι μια ακόμη ένδειξη ότι οι ΗΠΑ  του Τραμπδεν έχουν καταλάβει ακόμη ο μιλιταρισμός δεν ήταν ποτέ λύση.
Ταυτόχρονα όμως οι Δημοκρατικοί δεν είναι τόσο σκληροί με τον άλλο εγκληματία, τον Μπένζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος συνεχίζει τους πολέμους ώστε, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι,  να μην ολοκληρωθεί ποτέ η δίκη του για διαφθορά γιατί υπάρχει κίνδυνος φυλάκισης.  Αυτό θα φανεί σύντομα.

Προς το παρόν όμως,  ο ισραηλινός πρωθυπουργός είναι απομονωμένος στο Τελ Αβίβ απ όπου φεύγει μόνο για ΗΠΑ καθώς δεν γίνεται δεκτός σε καμία άλλη χώρα , δεδομένου ότι κινδυνεύει με σύλληψη μετά το ένταλμα του διεθνούς δικαστηρίου. Να σημειωθεί πως ο μόνος Ευρωπαίος πολιτικός που πήγε στο Τελ Αβίβ και τον συνάντησε είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, τον Δεκέμβριο του 2025, αλλά και τον Απρίλιο, επίσης πέρυσι.
Όλα αυτά εξελίσσονται σε κλίμα γενικευμένης αμφισβήτησης και της επιρροής του Τραμπ στην ευρωπαική ακροδεξιά, κάτι που αφορά και την ΕΕ γενικότερα και την Ελλάδα ειδικότερα.

Το γενικευμένο κλίμα αμφισβήτησης

Δεν είναι μόνο οι αποφάσεις που αφορούν  τους πολέμους που αμφισβητούνται. Εντός των ΗΠΑ αμφισβητείται η ικανότητά του Τραμπ να σκέφτεται ορθολογικά και να παίρνει τις σωστές αποφάσεις. Κατηγορείται όλο και πιο έντονα ότι απλά εξυπηρετεί τα σχέδια του Ισραήλ , το οποίο τον χειραγωγεί ή απλά τον κρατάει με την λίστα Επστάϊν ή και άλλα σκάνδαλα. Πέραν αυτών , ακόμη και η εγγονή του είπε ότι έχει συμπτώματα άνοιας, κάτι που διαψεύδεται, αλλά σε κάθε περίπτωση, όλα δείχνουν ότι κάτι δεν πάει καλά με τον Τραμπ.

Ταυτόχρονα , ένας καταιγισμός επικρίσεων από αναλυτές, πολιτικούς αντιπάλους, ακόμη και από Ρεμπουμπλικάνους φαίνεται ότι αποδυναμώνει ακόμη περισσότερο τον Αμερικανό πρόεδρο.  Η πρωτοφανής ήττα των ΗΠΑ στον πόλεμο είναι προ των πυλών. Όχι στρατιωτική ήττα , αλλά πολιτική, οικονομική και διπλωματική. Βέβαια, στο στρατιωτικό επίπεδο, εκτός από καταστροφές σε υποδομές και δολοφονίες Ιρανών αξιωματούχων και παιδιών, δεν πέτυχε ο στόχος κλοπής ή καταστροφής του ουρανίου, ούτε ανατράπηκε το καθεστώς, ούτε  καταστράφηκε η δυνατότητα της Τεχεράνης να πλήττει αμερικανικές βάσεις και το Ισραήλ με πυραύλους, προκαλώντας μάλιστα τεράστιες καταστροφές. Αντίθετα το Ιράν κερδίζει την αναγνώριση ότι ελέγχει πλήρως το στενό του  Ορμούζ, ότι διαθέτει πυρηνικό πρόγραμμα ανέπαφο, ανεξάρτητα τις θα γίνει στο εξής.

Τώρα η Δύση μετράει τις οικονομικές  πληγές της και τις συνέπειες ενός πολέμου που ουσιαστικά ήθελε μόνο το Ισραήλ. Ήδη ο Τύπος στις ΗΠΑ κάνει λόγο για ταπείνωση και αυτό θα το χρεωθεί ο Τραμπ.
Το Ισραήλ απλά σκοτώνει χωρίς κανείς να γνωρίζει ποιο είναι το πλαίσιο εντός του οποίου θα σταματήσει τον πόλεμο. Η Χεζμπολάχ έχει ηττηθεί προ πολλού, ο Λίβανος καταστρέφεται οι νεκροί άμαχοι αυξάνονται . Που τελειώνει όλο αυτό;
Ο Νετανιάχου είναι εγκληματίας. Έτσι τον αντιμετωπίζει το διεθνές δικαστήριο και έτσι είναι. Είναι επίσης απομονωμένος στο Τελ Αβίβ, αδυνατεί να ασκήσει μια πολιτική με προοπτική το μέλλον της χώρας του. Ίσως με το τέλος του πολέμου να φυλακιστεί ή να καθαιρεθεί ή να χάσει τις εκλογές, αλλά το Ισραήλ δεν πρόκειται να επανέλθει στον προ πολέμου σχέση με τις χώρες της Ευρώπης, και μάλλον ούτε με τις ΗΠΑ. 
 

Η ΕΕ , ο Όρμπαν, η Ελλάδα και η πορεία της ακροδεξιάς.

 
Το κλίμα στην ευρωπαική ακροδεξιά έχει αλλάξει.  Η ήττα του Όρμπαν ίσως αναδειχθεί ί σε σημείο καμπής. Εκεί που όλοι ήθελαν μια πρόσκληση και μια φωτογραφία με τον Τραμπ, τώρα θεωρείται ότι έχει ρίσκο κάθε επαφή μαζί του. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι τόσο η Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία όσο και η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) πήραν σαφείς αποστάσεις από τη στρατηγική του Τραμπ στο Ιράν, ενώ ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, η οποία διαφοροποιήθηκε  δημόσια από την Ουάσιγκτον στο ζήτημα του Ιράν. Να σημειωθούν και οι έντονες αντιδράσεις του Μακρόν, του Στάρμερ, του Σάντσεθ, ακόμη και του Μερτς. 

Η στήριξη που πρόσφερε στον Όρμπαν , όχι μόνο δεν τον βοήθησε, ίσως και να μεγάλωσε την διαφορά υπέρ του Πέτερ Μάγιαρ, του νέου ηγέτη. Ο οποίος, παρά τους πανηγυρισμούς ορισμένων, έχει πολύ σκληρή απέναντι στην Ουκρανία. Θα δείξει όμως, γιατί κύριο ζήτημα που έχει αναδείξει, είναι ο πόλεμος κατά της διαφθοράς και η ακύρωση των σχεδίων του Όρμπαν για την αλλαγή του συντάγματος. Ίσως τώρα ο Τσίπρας ξέει καλύτερα τι πρέπει να κάνει... 

Ο Τραμπ με την στάση του έχει περιορίσει πάρα πολύ τον κύκλο των οπαδών -θαυμαστών του και προφανώς όλοι παρακολουθούν τις εξελίξεις στις ΗΠΑ. Η ελληνική ακροδεξιά χάνει σταδιακά τη φωνή της, αλλά το ερώτημα είναι πόσο θα συμπαρασύρει και την ακροδεξιά πτέρυγα της ΝΔ που μέχρι πρόσφατα “έγλειφε” τον Τραμπ και τώρα ψάχνεται...
Το ΝΑΤΟ θα βρεθεί σύντομα στο επίκεντρο των εξελίξεων καθώς η στρατηγική ασφάλειας της Δύσης που ήταν αποκλειστική αρμοδιότητα της Συμμαχίας δεν υπάρχει πλέον. Ο Τραμπ θέλει να εκδικηθεί την άρνηση των κρατών -μελών να πολεμήσουν στο Ιράν, προφανώς δεν ήθελαν να υποταχθούν όχι μόνο σε μια παρανοϊκή απόφαση, αλλά ούτε να γίνουν εργαλεία στα σχέδια του Ισραήλ. Η νέα κρίση εντός της Δύσης είναι προ των πυλών.
 

Η διαφθορά και οι εξελίξεις

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι αρκετά πειθήνιος για να διαφοροποιηθεί από τον Τραμπ και αρκετά ανεπαρκής για να διαχωρίσει μια πολιτική εξυπηρέτησης των συμφερόντων του ΗΠΑ ή την προσωπική πρόσδεση στον Τραμπ, από την υπεράσπιση των ελληνικών συμφερόντων. Και οι μοναρχίες του Κόλπου πίστευαν ότι η πληθώρα αμερικανικών βάσεων και η πρόσδεσή τους στις ΗΠΑ τους πρόσφερε ασφάλεια. Διαψεύστηκαν παταγωδώς και όχι μόνο αυτό, είναι τώρα αντιμέτωπες με καταστροφές που θα πληρώσουν οι ίδιες.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός είναι ίσως ο μόνος που επίσης παραμένει προσδεδεμένος  στο άρμα του Ισραήλ, παρά τις επιμέρους και ανώδυνες λεκτικές διαφοροποιήσεις για τον πόλεμο στον Λίβανο. Ούτε εντός της ΕΕ, ούτε εντός του ΝΑΤΟ, λειτουργεί διπλωματικά η Ελλάδα και κυρίως ο Μητσοτάκης δεν κατάφερε να αποσπάσει, ούτε μια δημόσια δήλωση στήριξης από τη Συμμαχία ή την ΕΕ ή τις ΗΠΑ για την διαρκή επίθεση που δέχεται από την Άγκυρα σχετικά με την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών.

Ο πόλεμος θα τελειώσει. Και αμέσως μετά όλοι θα μετράνε τις συνέπειες και θα ξεκινήσουν να εφαρμόζουν άλλες πολιτικές, θα αναληφθούν διπλωματικές πρωτοβουλίες, θα αρχίσει νέος διάλογος για το μέλλον των σχέσεων ΕΕ -ΗΠΑ-Ρωσίας -Κίνας.  Ήδη πολλές χώρες όπως προαναφέρθηκε προετοιμάζονται. Η Ελλάδα είναι άφαντη και κυρίως, το φλέγον ζήτημα της διαφθοράς έρχεται ως μείζον πολιτικό ζήτημα να επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις...