Ηχηρή ήττα για την πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τις κυβερνήσεις που ψήφισαν υπέρ της Mercosur επιφύλαξε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με την απόφασή του, να ζητήσει από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αξιολογήσει κατά πόσον η συμφωνία συνάδει με τις Συνθήκες της ΕΕ. Ταυτόχρονα σε συνεδρίαση των ευρωβουλευτών της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου την Πέμπτη 21 Ιανουαρίου, αποφασίστηκε το πάγωμα της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, μια εξέλιξη που σχετίζεται με τους δασμούς που ανακοίνωσε ο Τραμπ κατά χωρών της ΕΕ που αντιδρούν στις απειλές για τη Γροιλανδία.
Η εικόνα αυτή συμπληρώνει την πολιτική, διπλωματική και οικονομική κρίση που μαστίζει την ΕΕ. Ιδιαίτερα όμως για την Mercosur, η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα δυσμενής για την πρόεδρο της Επιτροπής, την οποία αμφισβητούν ανοιχτά πλέον πολλές πολιτικές δυνάμεις στην Ευρώπη.
Με 334 ψήφους υπέρ, 324 κατά και 11 αποχές, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν ψήφισμα με το οποίο ζητούν να γνωμοδοτήσει το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) επί της συμφωνίας με τις χώρες της Νοτίου Αμερικής. Ξεχωριστό ψήφισμα, με το οποίο ζητείται επίσης νομική αξιολόγηση, απορρίφθηκε με 225 ψήφους υπέρ, 402 κατά και 13 αποχές.
Η πρόεδρος της Επιτροπής εξέφρασε την λύπη της για το αποτέλεσμα, ουσιαστικά όμως η ήττα είναι της Γερμανίας που πρωτοστάτησε υπέρ της συμφωνίας. Και φυσικά του Κυριάκου Μητσοτάκη που μέσα από αδιαφανή πολιτική στήριξε την συμφωνία όπως απαίτησε το Βερολίνο, κόντρα στα συμφέροντα του αγροτικού κόσμου της Ελλάδας. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ευρωβουλευτές της ΝΔ ψήφισαν κατά της παραπομπής της συμφωνίας στο Δικαστήριο της ΕΕ.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από μια σειρά ιδιαίτερα αρνητικών αντιδράσεων των αγροτών σε πολλές χώρες της ΕΕ και στην Ελλάδα . Η απόφαση του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου έχει απόλυτα πολιτικό χαρακτήρα και δίνει χρόνο σε όσους αντιδρούν να ετοιμάσουν το επόμενο βήμα τους.
Η νομική βάση της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ - Mercosur και η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία θα επανεξεταστούν τώρα από το Δικαστήριο . Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συνεχίσει την εξέταση των κειμένων, εν αναμονή της γνώμης του Δικαστηρίου της ΕΕ η οποία θα πρέπει να δημοσιοποιηθεί πριν το Κοινοβούλιο αποφασίσει αν θα εγκρίνει ή θα απορρίψει τη συμφωνία.
Εξάλλου, η συμφωνία Turnberry, όπως λέγεται η συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ, θα ανέστειλε τους δασμούς σε όλα τα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ και θα καθιέρωνε ένα σύστημα δασμολογικών ποσοστώσεων για μεγάλο αριθμό αμερικανικών αγροδιατροφικών προϊόντων που εισέρχονται στην ΕΕ. Έτσι, οι εισηγητές της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου επανέλαβαν την ακλόνητη δέσμευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Δανίας και της Γροιλανδίας. Δεδομένων των συνεχιζόμενων και κλιμακούμενων απειλών, συμπεριλαμβανομένων των δασμολογικών απειλών, κατά της Γροιλανδίας και της Δανίας, και των Ευρωπαίων συμμάχων τους, δεν έχουμε άλλη εναλλακτική λύση από το να αναστείλουμε τις εργασίες για τις δύο νομοθετικές προτάσεις Turnberry μέχρι οι ΗΠΑ να αποφασίσουν να ξαναρχίσουν μια πορεία.. συνεργασίας παρά αντιπαράθεσης, και πριν ληφθούν οποιαδήποτε περαιτέρω βήματα".
