Αλεξάνδρα Βουδούρη, Βρυξέλλες

«Πλήγμα» για την Κομισιόν η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για παραβίαση των κανόνων διαφάνειας της ΕΕ, μετά την άρνηση πρόσβασης στην επικοινωνία της προέδρου με τον Άλμπερτ Μπουρλά.Αμήχανη ήταν η πρώτη αντίδραση της Κομισιόν σχετικά με τη σημερινή απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το οποίο έκρινε ότι παραβίασε τους κανόνες διαφάνειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την άρνησή της να παραχωρήσει πρόσβαση σε μηνύματα, που αντάλλαξε η πρόεδρός της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον διευθύνοντα σύμβουλο της  Pfizer Άλμπερτ Μπουρλά, πριν την υπογραφή συμβολαίου για την παροχή των εμβολίων κατά του κορωνοϊού.

Και ενώ η απόφαση για το λεγόμενο «Pfizergate» αποτελεί σοβαρό «πλήγμα» στην εικόνα της προέδρου -που έχει επανειλημμένως τονίσει ότι η «διαφάνεια» είναι ύψιστης σημασίας για την ίδια- η Κομισιόν σε ανακοίνωσή της απλώς αναφέρει ότι θα τη μελετήσει προτού αποφασίσει τα επόμενα βήματα και ότι θα εκδώσει –χωρίς να συγκεκριμενοποιεί το πότε– μια «απόφαση με λεπτομερέστερες εξηγήσεις». Για το ανώτατο ευρωπαϊκό δικαστήριο, πάντως, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ απέτυχε να δώσει επαρκείς εξηγήσεις σχετικά με τους λόγους, που θεώρησε ότι τα μηνύματα που ανταλλάχθηκαν στο πλαίσιο της προμήθειας εμβολίων Covid-19 δεν περιείχαν σημαντικές πληροφορίες, η διατήρηση των οποίων έπρεπε να είχε διασφαλιστεί.

Παράλληλα, στην απόφαση σημειώνεται ότι η Κομισιόν «δεν μπορεί απλώς να ισχυριστεί ότι δεν κατέχει τα ζητούμενα έγγραφα. Πρέπει να παρέχει αξιόπιστες εξηγήσεις που να επιτρέπουν τόσο στο κοινό όσο και στο δικαστήριο να κατανοήσουν γιατί τα έγγραφα αυτά δεν μπορούν να εντοπιστούν».
 Η υπόθεση αφορά μήνυση της πρώην επικεφαλής του γραφείου των New York Times  στις Βρυξέλλες Ματίνα Στεβή-Γκρίντνεφ τον Ιανουάριο του 2023 για την άρνηση της Κομισιόν να της παράσχει πρόσβαση στο περιεχόμενο των γραπτών τηλεφωνικών μηνυμάτων, που χρονολογούνται τον Απρίλιο του 2021, λίγο πριν την τελική υπογραφή των συμβολαίων για εξαγορά έως και 1,8 δισ δόσεων του εμβολίου των Pfizer-BioNTech, τον Μάιο του ίδιου χρόνου.
Το δικαστήριο έκρινε ότι οι NYTimes είχαν καταθέσει επαρκή στοιχεία, που υποδείκνυαν την ύπαρξη μηνυμάτων μεταξύ της Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν και του διευθύνοντος συμβούλου της Pfizer σχετικά με την προμήθεια εμβολίων COVID-19.
Η αποκάλυψη, άλλωστε, των εν λόγω μηνυμάτων έγινε μέσω συνεντεύξεων της εφημερίδας με τον Άλμπερτ Μπουρλά. Η Κομισιόν δεν έχει παράσχει επαρκείς εξηγήσεις για τους λόγους που τα μηνύματα αυτά δεν κρίθηκαν σημαντικά και δεν αρχειοθετήθηκαν, όπως ορίζουν οι σχετικοί κανόνες.
Το δικαστήριο έκρινε ότι το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ απέτυχε να δώσει ολοκληρωμένες εξηγήσεις για το εάν τα μηνύματα έχουν σβηστεί και κατά πόσο, εάν αυτή είναι η πραγματικότητα, αυτό έγινε εσκεμμένα ή όχι.
Σε ό,τι αφορά τα νομικά επόμενα βήματα, η Κομισιόν έχει δύο μήνες στη διάθεσή της να ασκήσει έφεση. Η σημερινή απόφαση αποτελεί ωστόσο «ορόσημο» για τη διασφάλιση της διαφάνειας στις αποφάσεις και της δημόσιας πρόσβασης στα έγγραφα της ΕΕ.

ΠΗΓΗ: DW