Του Σωτήρη Σιδέρη

Ως προθέρμανση για ένα θερμό διπλωματικά καλοκαίρι και ακόμη πιο δυναμικό Φθινόπωρο, εκλαμβάνονται οι δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι θα θέσει το  αμφιλεγόμενο θέμα των εξοπλισμών στον Κυριάκο Μητσοτάκη κατά την συνάντησή τους στο Βίλνιους στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ , στις 11-12 Ιουλίου. Είναι η πρώτη φορά που ο Ερντογάν απαντά στις δηλώσεις Μητσοτάκη για συνάντηση, ο οποίος αναφέρεται συχνά στα ελληνοτουρκικά , χωρίς όμως να λέει τίποτα ουσιαστικό...
Αν ο Τούρκος πρόεδρος θέλει να αναλάβει  πρωτοβουλία για έλεγχο των εξοπλισμών Ελλάδας -Τουρκίας είναι φυσικά καλοδεχούμενη.  Αν όμως εννοεί  τον εξοπλισμό των νησιών ή κάτι άλλο και η Τουρκία να  εξοπλίζεται όπως θέλει, τότε κάτι άλλο έχει στο μυαλό του. Είναι επίσης προς εξέταση το γεγονός ότι ο Ερντογάν έχει αποφύγει τις προκλήσεις το τελευταίο διάστημα, άρα πιθανόν να ετοιμάζει κάποιες προτάσεις με τη νέα ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών. Στην Αθήνα πάντως στο ΥΠΕΞ επικρατεί κλίμα αναβρασμού εν αναμονή  της νέας πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου που θα διαχειριστεί τις μείζονες εθνικές προκλήσεις.   Ενώ η Τουρκία προετοιμάζεται μεθοδικά , στην Αθήνα επικρατεί ατμόσφαιρα θεάτρου γύρω από τα ελληνοτουρκικά με κεντρική σκηνή τη μουσουλμανική μειονότητα.

Τι σχεδιάζει ο Ερντογάν;

Ο Ερντογάν σε δηλώσεις που έκανε επιστρέφοντας από από το Αζερμπαϊτζάν,  είπε ότι αν υπάρξει συνάντηση στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ θα θέσει το ζήτημα των εξοπλισμών. Είπε χαρακτηριστικά:
«Μετά την εκλογή μας, μου τηλεφώνησε ο Μητσοτάκης και μου έδωσε συγχαρητήρια. Επομένως, αν συμβεί κάτι τέτοιο στο Βίλνιους, δεν θα αποφύγουμε να συναντηθούμε. Είμαστε δύο γειτονικές χώρες. Εφόσον δεν υπάρχουν αμφίσημα μηνύματα, επιδιώκουμε να μειώσουμε την εχθρότητα, αντί να τη αυξήσουμε. Θα τα πούμε, λοιπόν, και εκεί. Φυσικά υπάρχει κάτι εδώ.
Ξέρουμε και το τι θα πούμε: “Κύριε πρωθυπουργέ, σταματήστε τώρα τα εξοπλιστικά. Πού θα φτάσετε με αυτά τα εξοπλιστικά; Η Αμερική σάς δίνει συνέχεια πολλά όπλα. Γιατί τα αγοράζετε; Μήπως σας τα δίνουν δωρεάν;”. Μάλλον θα μιλήσουμε γι’ αυτά. Να ξέρετε, επίσης, ότι υπάρχουμε για να περιορίζουμε τους εχθρούς μας, όχι για να τους αυξήσουμε. Αυτή είναι η Τουρκία, αυτός είναι ο Ερντογάν».

Η δήλωση αυτή είναι κάπως θολή γιατί θέτει ζητήματα κόστους των εξοπλιστικών που δεν αφορούν τον Τούρκο Πρόεδρο καθώς και η χώρα του που αντιμετωπίζει εκρηκτικά οικονομικά προβλήματα εξοπλίζεται σαν αστακός φιλοδοξώντας να καταστεί , εκτός από μεγάλος πελάτης και εξαγωγέας οπλικών συστημάτων.
Πέραν των εξοπλιστικών είναι πλέον ισχυρή η εντύπωση ότι Ελλάδα και Τουρκία ετοιμάζονται για έναν ακόμη γύρο συνομιλιών, που προς το παρόν δεν ξέρουμε τι χαρακτήρα θα έχουν. Αν δηλαδή θα γίνουν συνομιλίες ουσίας και σε βάθος, αν θα αφορούν πάλι κάποια ΜΟΕ που αποδεδειγμένα δεν αποδίδουν σε βάθος χρόνου, ούτε τηρούνται , ή θα υπάρξει μια νέα βάση εκκίνησης με νέες ιδέες. Η δήλωσή του πάντως από τα κατεχόμενα της Κύπρου, ότι προυπόθεση για να ξαναρχίσουν οι συνομιλίες είναι η αναγνώριση του ψευδοκράτους, κινούνται προς την αντίθεση κατεύθυνση και όχι της προόδου. Στην Λευκωσία επικρατεί ανησυχία για την στάση της Αθήνας και φοβούνται ότι η εμπλοκή του Κυπριακού σε μια ελληνοτουρκική ατζέντα μπορεί να είναι καταστροφική. Από την άλλη όμως και στην Λευκωσία θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν είναι καθόλου πειστική η θέση για λύση του Κυπριακού, καθώς κάθε προσπάθεια ναυάγησε και με ευθύνη της Λευκωσίας.

Στα ελληνοτουρκικά θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι ίσως και για εκπλήξεις. Το γεγονός ότι ο Ερντογάν κάνει μια δήλωση για τα εξοπλιστικά, προκαλεί και κάποιο σκεπτικισμό. Γιατί τα κύρια πολιτικά ζητήματα είναι η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών, ζητήματα κυριαρχίας και γκρίζων ζωνών και προσφυγής στη Χάγη χωρίς να τίθεται εδαφικά ζητήματα.
Υπό αυτή την οπτική, ένα ένα βέβαιο.
Ότι  σύντομα , εφόσον είναι και πάλι πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα αναγκαστεί, θέλοντας και μη να βγει από το καβούκι του , να σταματήσει το θέατρο και να πάρει αποφάσεις. Εκεί θα φανούν οι αντοχές του, η προετοιμασία του και η αποτελεσματικότητά του. Και στα θέματα αυτά, όσα ΜΜΕ και να έχει στην υπηρεσία δεν θα τον βοηθήσουν στο παραμικρό γιατί η βαριά ατζέντα είναι μεγαλύτερη από το μπόϊ  τους. Και πέραν αυτών, θα πρέπει , ο Μητσοτάκης να έχει μαζί του τον Καραμανλή, τον Σαμαρά και την ακροδεξιά, πράγμα αμφίβολο. Οι μεν δύο πρώτοι έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν θέλουν διάλογο με την Τουρκία, η δε ακροδεξιά ακονίζει τα πατριδοκάπηλα μαχαίρια της και τα επιδεικνύει προς την κατεύθυνση της ΝΔ και προσωπικά του Κυριάκου Μητσοτάκη...