Όσοι σήμερα θυμούνται την “διπλωματία των σεισμών” μεταξύ Ελλάδας -Τουρκίας ελπίζοντας ότι ίσως μπορεί να επαναληφθεί στις σημερινές συνθήκες κάνουν λάθος. Οι τότε συνομιλίες ήρθαν μετά την ιστορική συμφωνία του Ελσίνκι,  τέσσερις μήνες μετά τον τρομακτικό σεισμό του 1999 με 17.500 νεκρούς. Το κλίμα  φυσικά υποβοηθήθηκε από την συνδρομή στους σεισμοπαθείς, αλλά δεν ήταν αυτός ο πραγματικός λόγος. . Δημιουργήθηκε δηλαδή  διπλωματικό έδαφος στο Ελσίνκι και επίσης υπήρχε η ισχυρή θέληση της Τουρκίας να συνδεθεί με την ΕΕ και να δρομολογήσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, κάτι  που επίσης δεν υπάρχει τώρα. Ελληνοτουρκικές συνομιλίες θα προκύψουν, όταν υπάρξει αυτό το διπλωματικός έδαφος, κάτι που εκτιμάται ότι θα δημιουργηθεί μετά τις εκλογές. Τουλάχιστον , αυτή φαίνεται να είναι και η παρασκηνιακή δέσμευση Μητσοτάκη προς Τούρκους, φίλους και συμμάχους.

Τώρα και οι δύο κυβερνήσεις είναι αφοσιωμένες στην εκλογική τους εκστρατεία και η ανάγκη για συσπείρωση μέσω εθνικιστικής ρητορικής, κυριαρχεί. Το κλίμα θα είναι φυσικά ήπιο για λίγες ημέρες. Η Τουρκία όμως δεν πρόκειται να αναδιπλωθεί στην εξωτερική της πολιτική. Το επιβεβλημένο πένθος θα διαδεχθεί η επιστροφή στην ρητορική της ισχύος. Για να δείξει, ότι το τουρκικό κράτος και οι ηγέτες του στέκονται υπεράνω, ακόμη και της φύσης, ότι είναι αλύγιστοι. Είναι θέμα νοοτροπίας  δηλαδή..

Το ανενεργό διπλωματικό έδαφος

 Σήμερα η τραγωδία των Τούρκων και των Κούρδων , όπως και των Σύρων βρίσκει την περιοχή μας ταραγμένη.  Ο πρόεδρος Ερντογάν βρίσκεται σε πορεία προς τις εκλογές και ό,τι συμβεί στην  περιοχή που επλήγη από τους σεισμούς θα επιδράσει και στην προεκλογική του εκστρατεία. Η αντιπολίτευση απέφυγε να μιλήσει αυτές τις ημέρες, σίγουρα όμως θα τοποθετηθεί μετά την λήξη του επταήμερου πένθους. Αν η καταστροφή επιδράσει υπέρ ή κατά του Ερντογάν θα φανεί στο άμεσο μέλλον, τώρα κανείς δεν θέλει να κάνει προβλέψεις.

Ιστορικά όμως η Τουρκία δεν θα θελήσει να δείξει ότι ως κράτος και ως πολιτικό  σύστημα έχει επηρεαστεί από την τραγωδία. Διαχρονικά οι Τούρκοι ηγέτες θεωρούν εαυτούς εθνικούς ηγέτες, ότι δηλαδή θεωρούν ότι η πορεία της Τουρκίας στον χρόνο τους υποχρεώνει να είναι χαλύβδινοι και άκαμπτοι , να ηγηθούν του έθνους και πως καμία τραγωδία δεν μπορεί να ανακόψει αυτή την πορεία, Το ίδιο συνέβη και μετά τον σεισμό του 1999. Η Τουρκία τότε, δεν είχε δεχθεί εύκολα το Ελσίνκι. Η διαπραγμάτευση όμως στην σύνοδο κορυφής δεν της άφηνε πολλά περιθώρια και τότε το υπ αριθμόν ένα εθνικό ζήτημα ήταν η πρόσδεση με την ΕΕ, Και ο δρόμος προς την ΕΕ περνούσε από την συναίνεση της Ελλάδας. Σήμερα, η Ελλάδα δεν θέτει καμία προυπόθεση , ούτε η Τουρκία έχει την ευρωπαική της πορεία ως κορυφαία προτεραιότητα, κάθε άλλο. Επομένως , αυτό που είναι μείζον, είναι πως θα επιδράει αυτή η τραγωδία στην εσωτερική πολιτική σκηνή στην Τουρκία, γιατί ο Ερντογάν  δεν έχει καμία πρόθεση να αλλάξει τίποτα, προς το παρόν.  Η ακύρωση του Ελσίνκι από το χειρότερο δίδυμο  που είχε η χώρα στην εξωτερική της πολιτική, τους Κώστα Καραμανλή και Πέτρο Μολυβιάτη άφησε πίσω της τεράστια προβλήματα και δημιούργησε και νέα. Μια απλή σύγκριση της τότε τουρκικής πολιτικής με την σημερινή το αποδεικνύει..

Ο σεισμός δεν ήταν αυτός που περίμεναν στην Τουρκία.  Συχνά  οι επιστήμονες προειδοποιούν για μεγάλο σεισμό στη θάλασσα του Μαρμαρά που θα πλήξει την Κωνσταντινούπολη , όπου οι κατοικίες σε μεγάλο βαθμό έχουν χτιστεί ως κανέναν οικοδομικό κανονισμό και ήδη εκφράζονται φόβοι για χιλιάδες νεκρούς, ειδικά αν γίνει νύχτα, όπως αυτός στα τουρκοσυριακά σύνορα. Φυσικά κανένα κράτος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του τέτοιου είδους καταστροφές. Χρειάζεται η διεθνής βοήθεια, όπως συμβαίνει και με τις πυρκαγιές. Εννοείται πως αυτές οι πολιτικές αλληλεγγύης θα πρέπει να ενισχυθούν διεθνώς γιατί οι φυσικές καταστροφές αναδεικνύονται σε κορυφαίο πρόβλημα, Οπότε αν κάτι πρέπει να γίνει άμεσα είναι , ακόμη και με ελληνική πρωτοβουλία,  είναι μια σύνοδος κορυφής μεταξύ των χωρών της περιοχής της Μεσογείου που πλήττονται και από πυρκαγιές και από σεισμούς για την καλύτερη οργάνωση και τον κοινό σχεδιασμό με στόχο την αντιμετώπιση των συνεπειών των φυσικών καταστροφών, αλλά και της κλιματικής αλλαγής.

Η διπλωματία χρειάζεται διαφορετικό έδαφος για να αναπτυχθεί. Πάνω από όλα χρειάζεται εγκατάλειψη των αναθεωρητικών πολιτικών, των εθνικισμών και αύξηση του κλίματος εμπιστοσύνης. Αυτές οι προυποθέσεις δεν υπάρχουν. Ας τις δημιουργήσουμε. Οι σεισμοί, οι πυρκαγιές και άλλες φυσικές καταστροφές είναι ευκαιρίες για ενίσχυση του καλού κλίματος. Αλλά σε κοινωνικό επίπεδο, ούτε οι Έλληνες , ούτε οι Τούρκοι πολίτες νοιώθουν μίσος . Η πολιτική είναι το πρόβλημα ..