Του Σωτήρη Σιδέρη

Το υπουργείο Εξωτερικών δείχνει σημάδια κόπωσης, ακόμη και στο επικοινωνιακό επίπεδο.  Γιατί δεν είναι δυνατόν να πορεύεται η χώρα στις διεθνείς σχέσεις κινούμενη σχεδόν στο περιθώριο των διπλωματικών διεργασιών και στην Αθήνα να φαντασιώνονται επιτυχίες.  Το  προσβλητικό μονομερές άδειασμα των ΗΠΑ με το non paper για την ματαίωση του EastMed προκάλεσε μια ανομολόγητη, αλλά καθηλωτική κρίση στις διμερείς σχέσεις, ενώ οι ανοιχτές απειλές της Μόσχας ότι πρέπει να ανησυχούν οι χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις  στο έδαφός τους  έφερε νέα ταραχή. Αυτό το σκηνικό στο τρίγωνο Ελλάδα-ΗΠΑ-Ρωσία έχει οδηγήσει στην αναβολή της ψήφισης από τη βουλή της συμφωνίας για τις βάσεις με τον Πρέσβη Πάϊατ να βρίσκεται σε παροξυσμό.  Επίσης, η  Ελλάδα ήταν και πάλι απούσα, καθώς δεν προσκλήθηκε , σε μια ακόμη σημαντική σύνοδο ανώτερων διπλωματών και υπουργών Εξωτερικών στη Ρώμη την Τρίτη 8 Φεβρουαρίου  με την Τουρκία να είναι παρούσα .  Όλα αυτά συνθέτουν μια εικόνα καταθλιπτικής , περαιτέρω υποβάθμισης του κύρους ,  του ρόλου και του  ειδικού βάρους της Ελλάδας. 

Διαμεσολάβη για τα κανάλια και όχι για τη διπλωματία

Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση εξακολουθεί να δίνει την εντύπωση ότι είναι εντελώς ανερμάτιστη, καθώς σύρεται πίσω από τα γεγονότα χωρίς να είναι σαφές τι ακριβώς θέλει να κάνει. Ενόψει της επίσκεψης  του Νίκου Δένδια στη Μόσχα την επόμενη εβδομάδα, προσπαθεί να προκαλέσει το ενδιαφέρον , όχι με πολιτικούς , αλλά με επικοινωνιακούς όρους, στάση κατώτερη των περιστάσεων. Ο Έλληνας ΥΠΕΞ επιχειρεί να στηρίξει το προφίλ του και μόνο, όταν κάνει δηλώσεις ή διαρροές ότι η Ρωσία θέλει την διαμεσολάβηση της Αθήνας στην ουκρανική κρίση.

Οι  δηλώσεις του τύπου,  «αν μπορεί να προσφέρει η Ελλάδα είναι καλοδεχούμενη» είναι η λογική της εθιμοτυπίας και της διπλωματικής αβρότητας και όχι πολιτικό γεγονός. Ούτε η Τουρκία, ούτε καμία χώρα μέλος του ΝΑΤΟ θα έχει διαμεσολαβητικό ρόλο και αν υπήρχε κάποια χώρα θα ήταν η Γαλλία ή η Γερμανία. Αντί λοιπόν η Αθήνα να στύψει τον εγκέφαλό της  για να βρει τρόπους ουσιαστικής εξομάλυνσης των διμερών σχέσεων, σπαταλά τον χρόνο της χωρίς λόγο. Η δήλωση του Ρώσου πρέσβη στην Αθήνα Μοσκώφ , στο πρακτορείο Νόβοστι ,όταν ρωτήθηκε για την αμερικανική βάση της Αλεξανδρούπολης και αν ανησυχεί τη Μόσχα απάντησε ως εξής:
«Όσο αφορά στην “ανησυχία” για την οποία με ρωτάτε, τότε πρέπει να την βιώσουν ακριβώς οι ίδιες οι χώρες που προσφέρουν το έδαφός τους για να χρησιμοποιηθεί ως σημείο διέλευσης για τη μεταφορά προσωπικού, όπλων και τεχνικού εξοπλισμού στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στα σύνορα με τη Ρωσία. Παλαιότερα, οι χώρες της περιοχής αξιολογούσαν πιο υπεύθυνα και νηφάλια τις πιθανές συνέπειες που θα είχαν για τις ίδιες παρόμοια βήματα».  Ο Νίκος Δένδιας λοιπόν , καλό θα ήταν να ετοιμαστεί για μια δύσκολη συζήτηση και ας αφήσει τα τρικ. Δεν είναι προς το εθνικό συμφέρον
       

Ούτε στην Ιταλία!

Ενώ στην Λιβύη  οργιάζει το παρασκήνιο με πολλούς παίχτες , Τουρκία, Ιταλία, Γερμανία, ΗΠΑ, Αίγυπτο να προσπαθούν με κάθε τρόπο να επηρεάσουν τις εξελίξεις, η Ελλάδα απουσιάζει για μια ακόμη φορά από μια σημαντική σύνοδο.  Δεν είναι κακοί οι Ιταλοί ή οποιαδήποτε άλλη χώρα δεν  καλεί την Ελλάδα.
Ανώτεροι διεθνείς διπλωμάτες συγκεντρώθηκαν στη Ρώμη την Τρίτη για να συζητήσουν την κατάσταση στη Λιβύη. Μεταξύ των συνομιλητών ήταν η σύμβουλος του ΟΗΕ για τη Λιβύη Stephanie Williams καθώς και υπουργοί Εξωτερικών και διπλωματικοί εκπρόσωποι της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, των Ηνωμένων Πολιτειών, της Γερμανίας, της Ιταλίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, της Τουρκίας και της Ρωσίας. Σύμφωνα με δήλωση του Υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, η συνάντηση ήταν «μια ευκαιρία να διεξαχθεί μια ανοιχτή συζήτηση για τις πρόσφατες εξελίξεις στη Λιβύη και να προωθηθεί μια συνεκτική διεθνής θέση για υποστήριξη της πολιτικής διαδικασίας υπό τη Λιβύη και τη διευκόλυνση του ΟΗΕ».
Το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα είναι υποβαθμισμένη στη διεθνή διπλωματία και αυτός είναι ο λόγος που δεν την καλούν. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη φέρει την αποκλειστική ευθύνη γι αυτή την κατάσταση. Δεν έχει ιδέες, δεν έχει προτάσεις, δεν αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, δεν πιέζει, είναι δεδομένη , ήσυχη και αυτοπεριορισμένη. Πώς να παίξει διεθνή ρόλο;

             

Ο Μητσοτάκης και ο ΣΥΡΙΖΑ

Κατά την συζήτηση για την πρόταση μομφής που κατέθεσε ο ΣΥΡΙΖΑ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης με το γνωστό σαρκαστικό του ύφος, υποτίθεται έφερε σε δύσκολη θέση τον Αλέξη Τσίπρα όταν του είπε «να δούμε πως θα δικαιολογήσετε την αρνητική σας ψήφο» στην ελληνοαμερικανική συμφωνία για τις βάσεις. Το ακριβώς αντίθετο συμβαίνει, γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ είναι το κόμμα που δικαιώνεται ενώ η κυβέρνηση είναι εκτεθειμένη . Η κυβέρνηση πλέον είναι αυτή που πρέπει να δικαιολογήσει την   υπογραφή της συμφωνίας, χωρίς το παραμικρό αντάλλαγμα για την Ελλάδα. Και όχι αυτό. Η εν λόγω συμφωνία βρίσκεται στο στόχαστρο της Μόσχας ακριβώς γιατί η Αλεξανδρούπολη είναι ένα αντιρωσικό ορμητήριο . Ταυτόχρονα η Ουάσιγκτον όχι μόνο δεν πιέζει την Τουρκία να αναθεωρήσει την επεκτατική της πολιτική έναντι της Ελλάδας, αλλά αντίθετα την στηρίζει με την απόφαση για τον EastMed. H ελληνική εξωτερική πολιτική βυθίζεται και στα βαλκάνια και η Ρωσία είναι γνωστό ότι αν δεν ελεγχθεί η κρίση στην Ουκρανία έχει τον τρόπο να οδηγήσει σε διάλυση τη Βοσνία και από εκεί το χάος θα διαχυθεί σε όλη την περιοχή.

Υπό αυτό το πρίσμα, όσο τα περιφερειακά προβλήματα οξύνονται αντί να επιλύονται ή έστω να δρομολογείται ένας οδικός χάρτης διαλόγου οι προοπτικές δεν θα είναι θετικές. Όσο  οι σχέσεις με την Τουρκία, είναι παγωμένες, όσο η κυβέρνηση είναι παθητικός δέκτης και κομπάρσος , η Ελλάδα θα βρεθεί σε ακόμη πιο δύσκολη θέση,  οπότε η κυβέρνηση έχει όλη την ευθύνη για οτιδήποτε αρνητικό συμβεί.