Χωρίς να πληροί καμία από τις πολιτικές προυποθέσεις που η ίδια η ΕΕ έχει θέσει , προκειμένου μια τρίτη  χώρα όπως η Τουρκία να συμμετάσχει στη μόνιμη δομημένη συνεργασία (PESCO) που αφορά τα στρατιωτικά σχέδια της Ένωσης, η Άγκυρα έχει ήδη καταθέσει αίτηση και ορισμένες χώρες την αντιμετωπίζουν θετικά ήδη. Η υπόθεση είναι παλιά και σε ομάδες εργασίας που είχαν ορισθεί υπήρχε ισχυρή αρνητική θέση έναντι της Άγκυρας. Οι  αποφάσεις σημειωτέον λαμβάνονται με ομοφωνία. 

Η καινοτομία σε στρατιωτικά σχέδια και φυσικά η συνεργασία είναι μια στρατηγική των κρατών –μελών για μείωση της εξάρτησης από ΗΠΑ , Ρωσία και άλλες χώρες, ωστόσο το μήνυμα ήταν και παραμένει ότι κατά κύριο λόγο η υπόθεση αφορά τα κράτη μέλη, γι αυτό και ορίστηκαν κριτήρια για τις τρίτες χώρες. Βάσει της συμφωνίας πολιτικές προϋποθέσεις για τρίτες χώρες περιορίζουν τη συμμετοχή τρίτων χωρών και ισχύει μόνο για χώρες που  μοιράζονται τις «αξίες στις οποίες βασίζεται η ΕΕ», δηλαδή η συμμετοχή τους δεν αντιβαίνει στα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ. Κατά κοινή ομολογία η Τουρκία δεν πληροί τα κριτήρια. Και όμως…
 

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Euractiv η Τουρκία ως μέλος του ΝΑΤΟ υπέβαλε αίτηση συμμετοχής σε στρατιωτικό σχέδιο της ΕΕ υπό την ηγεσία της Ολλανδίας, σχετικά με στρατιωτική κινητικότητα, παρά τις τεταμένες σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο. Μεταξύ άλλων σημειώνεται ότι ενώ το αίτημα επανεξετάζεται, η πιθανή συμμετοχή της Άγκυρας διχάζει τους διπλωμάτες της ΕΕ. H Τουρκία δήλωσε επίσημα την πρόθεσή της να συμμετάσχει στο στρατιωτικό σχέδιο κινητικότητας της ΕΕ στο πλαίσιο της μόνιμης δομημένης συνεργασίας της ΕΕ (PESCO) για 46 στρατιωτικά σχέδια και αποτελεί ένδειξη βελτίωσης της συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ.

Το πρασκήνιο

Πολλοί διπλωμάτες της ΕΕ συμφώνησαν τότε ότι το σύνολο των πολιτικών προϋποθέσεων απέκλειε αποτελεσματικά τη Ρωσία, την Κίνα, αλλά και την Τουρκία, ειδικά μετά την επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας τα τελευταία χρόνια, τουλάχιστον έως ότου επιλυθεί η διαμάχη με την Κύπρο σχετικά με τις δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο και να εξαλειφθούν οι εντάσεις στην αντιπαράθεση με την Ελλάδα και τη Γαλλία.

Σε ερώτηση του EURACTIV, πώς συμβαδίζει η αίτηση με τις προϋποθέσεις για την υποβολή αιτήσεων για τρίτες χώρες για την PESCO, ο Εκπρόσωπος Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, Peter Stano δήλωσε ότι «η Ολλανδία, ως συντονιστής του σχεδίου, έχει δηλώσει ότι το αίτημα θα αξιολογηθεί από τους συμμετέχοντες, σύμφωνα με τις καθιερωμένες διαδικασίες, όπως έγινε με προηγούμενα αιτήματα». «Αυτή η εσωτερική διαδικασία συνεχίζεται», πρόσθεσε ο Stano. Ο Ολλανδός εκπρόσωπος είπε ότι «οι χώρες εκτός ΕΕ είναι ελεύθερες να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής σε σχέδια PESCO». «Μετά από ένα τέτοιο αίτημα, όλα τα μέλη πρέπει να αποφασίσουν ομόφωνα εάν η χώρα πληροί τις προϋποθέσεις», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.

Ωστόσο, κανένας από τους δύο αξιωματούχους δε σχολίασε εάν η αίτηση της Τουρκίας πληροί τους πολιτικούς όρους. Συνολικά 24 χώρες της ΕΕ συμμετέχουν επί του παρόντος στο σχέδιο PESCO. Αναμένεται ότι η Κύπρος και η Ελλάδα, και οι δύο μέλη, θα αντιδράσουν αρνητικά στο τουρκικό αίτημα, θεωρώντας το ως «Δούρειο Ίππο». Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τις ανησυχίες. Η Κύπρος, η οποία σε αντίθεση με την Τουρκία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, δεν έχει συμφωνία ασφαλείας με το ΝΑΤΟ για την ανταλλαγή διαβαθμισμένων εγγράφων, επειδή η Τουρκία έχει θέσει βέτο στην πρόταση.

«Εάν η πολιτική κατάσταση βελτιωθεί στο μέλλον, σίγουρα η συμμετοχή της Τουρκίας σε σχέδια PESCO θα ήταν επωφελής για την ευρωπαϊκή ασφάλεια», δήλωσε ο ll Toygür του Γερμανικού Institute for International and Security Affairs (SWP) στο Euractiv. «Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τις εντάσεις μεταξύ Τουρκίας - Ελλάδας και Τουρκίας - Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο και την τρέχουσα δημοκρατική οπισθοδρόμηση της Τουρκίας, ίσως δεν είναι η καλύτερη στιγμή για μια τέτοια συνεργασία», πρόσθεσε. Επιπλέον, υπάρχει ο φόβος μιας προσέγγισης «ελεύθερη για όλους» μόλις γίνει δεκτή η Τουρκία, δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ στο Euractiv, για την οποία ορισμένοι στις Βρυξέλλες πιστεύουν ότι θα μπορούσε να οδηγήσει στην «απίσχναση των πολιτικών κριτηρίων» για άλλα, πιο ευαίσθητα σχέδια στο πλαίσιο της PESCO, καθώς και στον κίνδυνο «να υπονομευτεί η αρχική ιδέα της ΕΕ να οικοδομήσει μια ξεχωριστή Ευρωπαϊκή αμυντική ικανότητα».