Και ξαφνικά τερματίστηκε στις 23 Δεκεμβρίου του 2020 η σύμβαση της εταιρείας «εξόρυξης δεδομένων» Palantir Technologies με την κυβέρνηση. Αυτό προκύπτει από την απάντηση του αρμόδιου υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκου Πιερρακάκη, ύστερα από έναν και πλέον μήνα, σε ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων που είχαν καταθέσει στις 17 Δεκεμβρίου 2020, 63 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία. Ο αρμόδιος για την ψηφιακή πολιτική στην ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ, Μάριος Κάτσης αναφέρεται στην άτακτη υποχώρηση της κυβέρνησης μετά τη φασαρία που έγινε, διατυπώνει όμως εκ νέου ερωτήματα  για το τι ακριβώς συμβαίνει. Πρωτίστως αν τηρήθηκαν οι κανόνες διαφάνειας και προστασίας των προσωπικών δεδομένων, για όσο διάστημα η Παλαντίρ εργάστηκε στην Ελλάδα. 

Όπως εξηγεί συγκεκριμένα, «σύμφωνα με την αρχική σύμβαση στις 24/3/2020 μεταξύ της Palantir και της Ελληνικής Κυβέρνησης, ο Υπουργός   υπέγραψε σύμβαση να παρέχει  ψευδωνυμοποιημένα   (“pseudonymised”, σελ. 4, Table 2) προσωπικά δεδομένα ασθενών και των μελών του γενικού πληθυσμού  για τα οποία οφείλει να εφαρμόζεται η νομοθεσία περί προσωπικών δεδομένων καθώς είναι δυνατή μέσω αυτών η ταυτοποίηση του κάθε πολίτη (26 ΓΚΠΔ) και όχι “ανώνυμα, στατιστικά και δημογραφικά δεδομένα” που δε χρήζουν προστασίας, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην απάντησή του.

Δύο μέρες μετά, ισχυρίζεται ότι προέβη σε τροποποίηση  της αρχικής σύμβασης (Amendment No1 - 26/3/2020) όπου απαλείφεται ο όρος “pseudonymised” και αναδιατυπώνεται το πεδίο των προσωπικών δεδομένων στα οποία θα έχει πρόσβαση η Palantir, ενώ επικαλείται και μια εμπιστευτική απάντηση του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων του Υπουργείου (DPO) στις 27/3, σύμφωνα με τον οποίον δεν τίθεται θέμα παραβίασης κανονισμών και ανάγκη απεύθυνσης στην   Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα  (ΑΠΔΠΧ).  Ας σημειωθεί ότι η ΑΠΔΠΧ επενέβη αυτεπάγγελτα στις 18 Δεκεμβρίου 2020 για το ζήτημα αυτό, χωρίς να έχει γίνει γνωστό αν έχει καλυφθεί από τις απαντήσεις του Υπουργείου και επί τη βάση ποιου κειμένου συμφωνίας κλήθηκε να τοποθετηθεί». 

Με βάση τις απαντήσεις αυτές, ο Μάριος Κάτσης τονίζει ότι προκύπτουν σοβαρά και κρίσιμα ερωτήματα και   βαρύτατες σκιές:

    1. Για ποιο λόγο υπεγράφη σύμβαση (24/3) για παροχή ψευδωνυμοποιημένων προσωπικών δεδομένων και εκ των υστέρων ερωτάται ο DPO του Υπουργείου, που δίνει έγκριση μετά την υπογραφή των συμβάσεων;

    2. Για ποιο λόγο κρίθηκε αναγκαία η τροποποίηση της αρχικής σύμβασης 2 μόλις μέρες μετά την υπογραφή της; Όταν υπογραφόταν, ο Υπουργός και οι συνεργάτες του, δε γνώριζαν ότι τα ψευδωνυμοποιημένα στοιχεία αποτελούν προσωπικά δεδομένα των πολιτών και χρήζουν προστασίας;

    3. Πώς είναι δυνατόν να ισχυρίζεται ο Υπουργός ότι τροποποιήθηκε η σύμβαση στις 26/3, ενώ με αίτημα του παρατείνεται για 3 μήνες η αρχική σύμβαση που υπεγράφη στις 24/3;

«Οι αντιφάσεις και τα πρωθύστερα σχήματα είναι  αμείλικτα  και υποδηλώνουν ότι η κυβέρνηση από την αρχή μέχρι το τέλος αυτής της υπόθεσης, κινείται σε γκρίζες ζώνες. Ο Πρωθυπουργός και ο αρμόδιος Υπουργός που ανέλαβαν προσωπικά αυτή τη σκοτεινή συνεργασία και μάλιστα με μια εταιρεία που έχει κατηγορηθεί διεθνώς για αθέμιτες πρακτικές, είναι εκτεθειμένοι για τον τρόπο που χειρίζονται ένα τόσο ευαίσθητο ζήτημα που αφορά τις ελευθερίες και τα δικαιώματα των πολιτών. Δεν θα τους αφήσουμε να παίξουν ολοκληρωτικά παιχνίδια χειραγώγησης και εμπορευματοποίησης των προσωπικών δεδομένων» υπογραμμίζει ο Μάριος Κάτσης και καταλήγει: «Αναμένουμε και  θα επανέλθουμε».