Του Σωτήρη Σιδέρη

Οι συνθήκες στην πολιτική  αλλάζουν, αλλά  οι κανόνες ηθικής στην πολιτική παραμένουν αναλλοίωτοι εδώ και αιώνες.  Με την επίκληση της αλλαγής των συνθηκών στην πολιτική , επιχείρησαν να διασωθούν αμέτρητοι πολιτικοί καθώς δεν είχαν άλλο τρόπο να δικαιολογήσουν την αμετροέπειά τους και την χωρίς αξιοπιστία  προσωπικότητά τους. Πολλές φορές έκρυβαν την αμετροέπειά τους πίσω από πατριωτικές κραυγές, αλλά οι κραυγές δεν είναι για καθημερινή χρήση. Ο λαός μπορεί να υποκλιθεί στην ηθική του πατριώτη , ποτέ όμως στον αγοραίο πατριωτισμό.   Ο  Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Γιώργος Κουμουτσάκος και  η Ντόρα Μπακογιάννη ,  είναι οι πλέον κραυγαλέες και προκλητικές  περιπτώσεις που βρέθηκαν το τελευταίο διάστημα στο προσκήνιο για τις διαρκώς μεταβαλλόμενες θέσεις της κυβέρνησης στην εξωτερική πολιτική.  Η διαμάχη που προκάλεσε ο Αλέξης Τσίπρας στη βουλή, είχε τα χαρακτηριστικά μιας ηθικής μάχης.

Ότι δηλαδή δεν μπορεί σε τεράστια ζητήματα ιστορικής αξίας να συμπεριφέρονται κάποιοι καιροσκοπικά , να επιδιώκουν το προσωπικό πολιτικό όφελος, να αλλάζουν θέση και άποψη και όταν καλούνται να δώσουν εξηγήσεις να αρνούνται να ζητήσουν μια συγνώμη. Ή όταν θεωρούν ότι υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ της  θέσης τους και της κυβερνητικής πολιτικής να παραιτηθούν. Ο Γιώργος Κουμουτσάκος για παράδειγμα  που θεωρούσε εθνική ταπείνωση την επέκταση των χωρικών υδάτων προς δυσμάς, κατάπιε την απόφαση του Μητσοτάκη και αντί να παραιτηθεί ή έστω να ζητήσει συγνώμη , όπως και ο πρωθυπουργός του,  απέδωσε σε αλλαγή σκηνικού την αναδίπλωση. Λέγοντας ότι άλλες συνθήκες επικρατούσαν το 2018 και άλλες τώρα. Ψευδέστατη και δειλή τοποθέτηση. Γιατί ναι μεν οι συνθήκες έχουν αλλάξει,  αλλά  η αλλαγή σκηνικού αφορά την Τουρκία, την Ελλάδα, την Αίγυπτο, την Λιβύη και καμία σχέση δεν έχουν με την επέκταση των χωρικών υδάτων που αφορά την Ιταλία και την Αλβανία. 

Αν το 2018-2019 ήταν λάθος η επέκταση όπως υποστήριζε τότε ο Κουμουτσάκος είναι και τώρα. Τα ίδια και περισσότερα ισχύουν για την Ντόρα Μπακογιάννη που παριστάνει τον «καλό μπάτσο» με προφανή στόχο να μην οξύνει το κλίμα γιατί δεν συμφέρει την κυβέρνηση. Όμως, η παράνοια είναι  ότι κανείς από όλους αυτούς που χειροκροτούν τη ΝΔ, δεν τόλμησε να ασκήσει κριτική. Δηλαδή αν η Μπακογιάννη ήθελε να γίνει η γέφυρα ενότητας, όφειλε  να ζητήσει εκείνη συγνώμη εκ μέρους του κόμματός της. Αλλά η αίσθηση που την διακατέχει ότι ο ιδιοκτήτης της χώρας δεν ζητάει ποτέ συγνώμη για όσα κάνει σαν το σπίτι του υπερισχύει της πολιτικής αξιοπρέπειας.
  Άρα το πρόβλημα του Κουμουτσάκου, της Μπακογιάννη και φυσικά του πρωθυπουργού είναι η αμετροέπειά τους, η έλλειψη πολιτικής ηθικής. Όμως  η παραίτηση ή η συγνώμη απαιτούν  ηθικό ανάστημα και  γενναιότητα. Που δεν υπάρχει. Και δεν υπάρχει γιατί  η εξουσία είναι αυτοσκοπός, είναι  επάγγελμα δεν είναι ευθύνη, εν είναι καθήκον. 
           

Το γενικότερο πρόβλημα

Η κυβέρνηση εμπνέεται από την αυτοδυναμία της και αυτό την έχει οδηγήσει στο επικίνδυνο μονοπάτι της αλαζονείας και του καθεστωτισμού. Η ηθική δεν υπεισέρχεται  στην πολιτική της. Σχεδόν καθημερινά αδιαφορεί για ζητήματα ηθικής της εξουσίας και μετατρέπει κάθε της απόφαση σε μονομερές , σχεδόν μεταφυσικό δικαίωμα που δεν δικαιούται κανείς να αμφισβητήσει. Αυτή η αγοραία αντίληψη περί πολιτικής όμως έχει καταστρέψει αυτοκρατορίες, πόσο μάλλον κόμματα και κυβερνήσεις ευάλωτα στην κριτική και στην αισθητική κρίση των πολιτικών.
Όταν κάποιος κρίνει συνολικά την κυβέρνηση από αυτή την πλευρά, δηλαδή την πολιτική της ηθική, θα προσκρούσει σε τείχος. Γιατί στη ΝΔ δεν λειτουργούν συλλογικά και με κανόνες και αυτό αφορά όλη την πολιτική της δράση, από την οικονομία και την υγεία μέχρι την εξωτερική πολιτική. Δεν είναι καθόλου τυχαίο , αντίθετα επιβεβαιώνει το πρόβλημα δημοκρατικότητας της  κυβέρνησης και του πρωθυπουργού, ότι καμία απόφαση, επέκταση των χωρικών υδάτων, συμφωνίες με Ιταλία και Αίγυπτο , δεν ελήφθη από το υπουργικό συμβούλιο . Το κέντρο λήψης των αποφάσεων είναι το επιτελικό κράτος και μάλιστα όχι σε πλήρη σύνθεση , αλλά σε πολύ περιορισμένο κύκλο. Αυτή η επικίνδυνη πρακτική επεκτείνεται και στην μυστική διπλωματία και στις συνομιλίες με τους μεσολαβητές. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η άρνηση του Μητσοτάκη να συγκαλέσει σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών. Δεν θέλει να αναλάβει καμία δέσμευση  και το αλαλούμ στο τι επιδιώκει με την Τουρκία είναι εμφανές.
Είναι όμως νομοτελειακό ότι αυτού του είδους πολιτική συμπεριφορά έχει χρονικό ορίζοντα. Και η έπαρση και η κρίση ηθικής και η εθνική ενότητα και οι ευθύνες και τα συνολικά αποτελέσματα που αφορούν όλους του Έλληνες θα συζητηθούν . Και οι ευθύνες θα καταλογιστούν…