του Σωτήρη Σιδέρη

Η κατάσταση στο μεταναστευτικό –προσφυγικό είναι εκρηκτική. Στον Έβρο διαδραματίζεται η πρώτη σκηνή μιας βίαιης πολιτικής,  με την Τουρκία να εκβιάζει την Ευρώπη για βοήθεια και στο μεταναστευτικό και στην αντιπαράθεσή της με την Ρωσία επί του συριακού εδάφους, την Ελλάδα να αμύνεται και την Ευρώπη να προσπαθεί να απωθήσει το πρόβλημα.  Η ελληνική κυβέρνηση με μια αμφιλεγόμενη κίνηση, έθεσε βέτο στο ΝΑΤΟ ώστε να μην εκδοθεί κοινή δήλωση για στήριξη της Τουρκίας στην Συρία,  αν δεν συμπεριλαμβάνονταν η θέση της Ελλάδας για την τήρηση της συμφωνίας ΕΕ –Τουρκίας για το μεταναστευτικό. Είναι αμφίβολο αν η Άγκυρα συναντήσει πραγματικούς συμμάχους στην συριακή κρίση.

Δεν είναι σαφές για πιο λόγο η ελληνική κυβέρνηση έθεσε ένα  συμβολικό  βέτο στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ για ένα ζήτημα που αφορά την Ευρωπαική Ένωση, εκτός και η στάση της Αθήνας υπαγορεύθηκε από άλλες συμμαχικές χώρες.  Γιατί αν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να συνδράμουν τον Ερντογάν στην Ιντλιμπ θα το κάνουν και χωρίς απόφαση του ΝΑΤΟ. Επομένως το ελληνικό βέτο δεν λύνει κανένα πρόβλημα της χώρας έτσι όπως διαμορφώνεται η κατάσταση στο προσφυγικό που είναι ήδη έκρυθμη.
Αν η Αθήνα θέλει να πιέσει τους Ευρωπαίους ας αποφασίσει πρώτα τι ακριβώς θέλει να κάνει, πως θα το κάνει και να μελετήσει στην συνέχεια τις επιπτώσεις. Αν δηλαδή οι Βρυξέλλες αποφασίσουν να γίνει μια έκτακτη σύνοδος κορυφής τι  στάση θα τηρήσει η κυβέρνηση; Δεν θα θέσει βέτο π.χ. στον προυπολογισμό ή σε οτιδήποτε μπορεί να πιέσει με το σκεπτικό  ότι έθεσε βέτο στο ΝΑΤΟ;
Αντί όμως η κυβέρνηση να ζητήσει έκτακτη σύνοδο κορυφής και να προτείνει μάλιστα και συγκεκριμένο σχέδιο  αποφάσεων , παρενέβη ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και ζήτησε έκτακτη συνεδρίαση του συμβουλίου  Υπουργών Εξωτερικών.  Οι οποίοι, ακόμη και αν συνεδριάσουν δεν θα μπορέσουν να πάρουν ουσιαστικές αποφάσεις , οπότε και πάλι το κέντρο βάρους θα μετατεθεί στις ηγεσίες. Ακόμη και αν η ΕΕ κάνει μια δήλωση για την συμφωνία ΕΕ –Τουρκίας αυτή θα είναι κλισέ χωρίς κανένα αντίκρισμα, καθώς η συμφωνία αυτή δεν λειτουργεί  εδώ και καιρό. Άρα αυτό που πρέπει να κάνει η Αθήνα είναι να πάει ένα βήμα μπροστά από την συμφωνία του 2016 και να  απαιτήσει  την τήρηση της συμφωνίας  και σε αντίθετη περίπτωση να προτείνει  κυρώσεις κατά της Άγκυρας. Μια  απλή σύνοδος που θα οδηγήσει σε καθήλωση αντί σε δράση θα είναι εις βάρος της Ελλάδας, που επιτέλους πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει και με την κατάρρευση της συμφωνίας του Δουβλίνου, που είναι το μείζων πρόβλημα.
Είναι σωστή η κίνηση του κ. Δένδια να συνομιλήσει με τους ομολόγους του των βαλκανικών χωρών, όμως θα ήταν προτιμότερο να τους καλέσει επειγόντως στην Αθήνα και να υπάρξει μια σαφής καταδίκη της Τουρκίας , ώστε να νοιώσει η Άγκυρα ότι οι ενέργειές της συσπειρώνουν πολλά κράτη της περιοχής που δεν θέλουν να πληρώσουν τις δικές της επιλογές επί του συριακού εδάφους.  Αυτό μπορεί να κάνει και τώρα όμως δίνοντας σχετικές εντολές στους πρέσβεις που υπηρετούν στις πρωτεύουσες των βαλκανικών χωρών. Και θα είναι σημαντική εξέλιξη μια καταδίκη της Τουρκίας γιατί θα ακουστεί όχι μόνο στην Άγκυρα, αλλά και στην ΕΕ.

Απροετοίμαστη

Το πρώτο λοιπόν συμπέρασμα που προκύπτει από την κατάσταση στον Έβρο είναι ότι η Ελλάδα ήταν απροετοίμαστη πολιτικά να αντιδράσει ενώ θα έπρεπε να έχει ήδη ετοιμάσει σχέδιο αντίδρασης. Το βλέποντας και κάνοντας είναι κανόνας δεν είναι εξαίρεση. Το να κλείσει η γέφυρα του Έβρου είναι δουλειά λεπτών,  το να εκπονήσει η χώρα μια στρατηγική είναι η  ουσιαστική δουλειά και χρειάζεται πάνω από όλα πολιτική βούληση , αποφασιστικότητα και οι κατάλληλοι άνθρωποι.
 Ας σημειωθεί ότι επί ημέρες ο Ερντογάν βλέποντας  τις απώλειες στην Συρία απειλούσε με το προσφυγικό. Φυσικά , ο Τούρκος πρόεδρος έχει απόλυτο δίκιο όσον αφορά την στάση της ΕΕ στο θέμα της χρηματοδότησης της Τουρκίας. Η Μέρκελ και η Γερμανία είναι το κύριο πρόβλημα και μετά όλες οι άλλες χώρες . Σε στρατιωτικό επίπεδο όλοι χαίρονται με την διαφαινόμενη ήττα της Άγκυρας στην Συρία, γιατί την φέρνει και πάλι κοντά τους  αλλά ο δρόμος είναι μακρύς ακόμη. Η διπλωματία και το παζάρι με την Τουρκία  και της Τουρκίας με την Ρωσία, δεν έχει τελειώσει , κάθε άλλο μάλιστα….
Η Ελλάδα λοιπόν βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Από τη μια η Τουρκία που μετατρέπεται σε τυχοδιωκτικό κράτος, από την άλλη η ΕΕ που βολεύεται φορτώνοντας τα προβλήματα στην Ελλάδα και αρκείται σε δηλώσεις συμπάθειας. Η Ελλάδα δεν έχει ακόμη σχέδιο και φθάνουμε κυριολεκτικά  στο σημείο η κατάσταση να καταστεί μη ελεγχόμενη. Όσο όμως η προσοχή επικεντρώνεται στον Έβρο οι άλλες δίοδοι θα λειτουργήσουν γιατί δεν μπορεί να πνίξει χιλιάδες ανθρώπους στη θάλασσα, πέρα από την κατακραυγή που θα ξεσηκώσει. Βίαιες επαναπροωθήσεις είναι σίγουρο ότι σχεδιάζει η κυβέρνηση, αλλά θα είναι μια μάχη χαμένη εξαρχής αν η Άγκυρα αποφασίσει να κινηθεί στο Αιγαίο.
Το τελευταίο  που έλειπε για να οξυνθεί περισσότερο η κατάσταση είναι οι επικρίσεις της κυβέρνησης μέσω διαρροών εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ, θυμίζοντας την θητεία πρώην υπουργών ή ισχυριζόμενη ότι αν κυβερνούσε ο Τσίπρας θα άνοιγε την συνοριακή διάβαση του Έβρου. Τεράστιο λάθος. Η κυβέρνηση αναμετράται με  το  πρόβλημα , όχι  ο ΣΥΡΙΖΑ. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε λάθος ή σωστή  πολιτική , αυτή κρίθηκε στις εκλογές. Τώρα κρίνεται η αυτοδύναμη ΝΔ. Όπως π.χ. η πολιτική της κρίθηκε στην Χίο και την Μυτιλήνη.  Και όπως παρατηρούμε , κάτι δεν πάει καλά….