του Σωτήρη Σιδέρη

Το κείμενο απολογισμού για την περίοδο 2012-2019 που εγκρίθηκε από την Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ και θα αποτελέσει αντικείμενο διαλόγου στην Κεντρική Επιτροπή και το συνέδριο του Μαίου,  ιχνογραφεί άλλοτε αναλυτικά , άλλοτε σε γενικές γραμμές, τα αίτια της ανόδου του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, αλλά και της πτώσης του.  Σπάνια μετά την μεταπολίτευση ένα κόμμα που χάνει την διακυβέρνηση της χώρας αφιερώνει τόσο πολιτικό χρόνο και απασχολεί σχεδόν όλο το δυναμικό του, προκειμένου να αναλύσει και να συζητήσει τα του οίκου του. Υπό αυτό το πρίσμα, πρέπει κάποιος να αναγνωρίσει την δημοκρατικότητα του ΣΥΡΙΖΑ και την αποφασιστικότητά του να διδαχθεί από τα λάθη του, ώστε να επανακάμψει καλύτερα προετοιμασμένος στην κυβερνητική εξουσία. 

Γιατί πίσω από την αυτοκριτική και τις διαπιστώσεις για τα λάθη και τις παραλείψεις, το κείμενο των 84 σελίδων των Δραγασάκη, Δρίτσα και Μπαλτά, ήδη προδιαγράφει και θέτει σε τροχιά τους στόχους και το περιεχόμενο μιας επανεκκίνησης με στόχο τη δεύτερη φορά αριστερά. Είναι επίσης αξιοσημείωτο, ότι το κείμενο αποτίμησης προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό και την ταυτότητα του ΣΥΡΙΖΑ παρά τις έντονες συζητήσεις και αντιπαραθέσεις των τελευταίων μηνών για τον μετασχηματισμό και την στροφή προς τα δεξιά. Και η ταυτότητα αυτή είναι σαφώς αριστερή –προοδευτική. Κατά συνέπεια, αν ο ΣΥΡΙΖΑ καταφέρει να ξεπεράσει στο συνέδριο την εσωστρέφειά του και δρομολογήσει τις νέες πολιτικές και προγραμματικές του θέσεις, η ΝΔ θα πρέπει να ανησυχεί. 

Φυσικά το κείμενο δεν υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες. Όμως είναι σχεδόν εξαντλητική η ανάλυση των στοιχείων που οδήγησαν στην άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ , αλλά και των στοιχείων που κυριάρχησαν κατά την τετραετία διακυβέρνησης της χώρας με ιδιαίτερη έμφαση στην οικονομία. Αίσθηση όμως προκαλεί και η εκτενής αναφορά στις δομές του κρατικού μηχανισμού, στα προβλήματα οργάνωσης και λειτουργίας που βρήκε ο ΣΥΡΙΖΑ , στις αντιλήψεις που επικρατούν και στις διαχρονικές  αδυναμίες του, ώστε να καταστεί αναπτυξιακό  και λειτουργικό κράτος. 

Ιδιαίτερα σοβαρή  και σωστή είναι η επισήμανση που γίνεται στο κείμενο ότι η ΝΔ , πέρα από τα άλλα , επιχείρησε μεθοδικά να υπονομεύσει το ηθικό πλεονέκτημα του ΣΥΡΙΖΑ . Για το θέμα αυτό, ενδιαφέρον έχει η σχετική αναφορά στο κείμενο που τονίζει;

«…Έτσι, η αντιπολιτευτική τακτική, παίρνοντας κάποιες φορές αφορμή και από συμπεριφορές που δεν συνάδουν με αριστερό κόμμα και αριστερή κυβέρνηση, παρέμεινε σχεδόν αποκλειστικά προσηλωμένη στο να υπονομεύσει το λεγόμενο «ηθικό πλεονέκτημα», δηλαδή τον δεσμό εμπιστοσύνης που λέγαμε. «Πλεονέκτημα» που είχε προικίσει επώδυνα την Αριστερά για χρόνια και δεκαετίες. Πρόκειται για δεσμό του οποίου υπόβαθρο συνιστά το ότι η ριζοσπαστική και δημοκρατική Αριστερά δεν είναι καθόλου όμοια με τα κόμματα και τις κυβερνήσεις του δικομματισμού»

Τι λείπει από το κείμενο

Καταγράφεται με σαφήνεια η λανθασμένη τακτική στις δημοτικές , περιφερειακές εκλογές και στις ευρωεκλογές όπου ο ΣΥΡΙΖΑ υπέστη μεγάλες ήττες . Ιδιαίτερα για τις ευρωεκλογές κάνει έντονη αυτοκριτική, αλλά απουσιάζει μια ακόμη αιτία της ήττας που ήταν το κακό ψηφοδέλτιο. 

Υπάρχουν όμως και κάποια σημαντικά στοιχεία που απουσιάζουν προφανώς σκόπιμα από το κείμενο, αλλά που θεωρείται σίγουρο ότι θα εμπλουτίσουν την κομματική συζήτηση το επόμενο διάστημα. 

Το πρώτο στοιχείο ότι δεν υπάρχει καμία ουσιαστική αναφορά στο πως λειτούργησε στην καθημερινότητά της η συνεργασία με τους ΑΝΕΛ. Το κείμενο αναφέρει μόνο ότι η συνεργασία ήταν σωστή επιλογή καθώς όλα τα άλλα κόμματα ήταν εχθρικά έναντι του ΣΥΡΙΖΑ και αυτό είναι σωστό, αλλά αποσιωπά τα άλλα.  Είναι γνωστό ότι ο Πάνος Καμμένος συχνά πυκνά έθετε όρους , εκβίαζε όπως με την απομάκρυνση του Νίκου Φίλη από την κυβέρνηση που ήταν κομβικό σημείο στην διακυβέρνηση , την ακροδεξιά ρητορική του προέδρου των ΑΝΕΛ , αλλά και τις επικίνδυνες ακροβασίες του, ως υπουργού Άμυνας. 

Επίσης δεν υπάρχει καμία ουσιαστική αναφορά στις σχέσεις με την Εκκλησία που εγκλώβισαν τον ΣΥΡΙΖΑ σε μια σχεδόν συνεταιρική διαχείριση ζητημάτων που όμως αφορούσαν αποκλειστικά την κυβέρνηση και τελικά ακόμη και η καταρχήν συμφωνία που είχε επιτευχθεί μεταξύ Τσίπρα και Ιερώνυμου, όχι μόνο δεν επιβλήθηκε μονομερώς ως όφειλε η τότε κυβέρνηση, αλλά αποσύρθηκε και τελικά ενταφιάστηκε από τη ΝΔ . Η υπόθεση αυτή όμως επέδρασε αρνητικά και σήμερα οξύνεται. Γιατί η Εκκλησία έχοντας πλέον ανοιχτό το πεδίο, έχει επιβάλλει τις θέσεις της και μάλιστα περνά στην αντεπίθεση με την επανεμφάνιση στο προσκήνιο και παραθρησκευτικών οργανώσεων με επίκεντρο τις αμβλώσεις για παράδειγμα όπου η Εκκλησία πηγαίνει αγκαλιά με την διεθνή ακροδεξιά. 

Ένα ακόμη στοιχείο που απουσιάζει είναι η αποτίμηση της προσπάθειας να αντιμετωπιστεί η διαπλοκή  και ο παρασιτισμός, όπως και η εγκατάλειψη παραδοσιακών θέσεων της Αριστεράς για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου καυσίμων, την φορολόγηση των εφοπλιστών κλπ. Η μη αντιμετώπιση  και πολλές φορές ο εναγκαλισμός με διαπλεκόμενους παράγοντες οδήγησαν στην έξαρση του προβλήματος σήμερα. 

Αν το κείμενο αυτό αποτελούσε αντικείμενο συζήτησης από τον περασμένο Σεπτέμβριο , το κεφάλαιο της αυτοκριτικής θα είχε ήδη κλείσει και ο ΣΥΡΙΖΑ θα βρίσκονταν ενώπιον νέων αποφάσεων . Σε κάθε περίπτωση , έστω και αργά και με θετικό τρόπο μπορεί να τώρα να κάνει την επιδιωκόμενη επανεκκίνηση. Και αφού καταφέρει και κλείσει τα εσωτερικά μέτωπα θα επιστρέψει και στην πολιτική. Που είναι το μείζον ζητούμενο…..