Ξαναζεσταμένη σούπα η πρόταση Νίμιτς
Πως επηρρεάζεται το πολιτικό σκηνικό

του Σωτήρη Σιδέρη

Θέμα ημερών είναι να εκδηλωθεί  και επίσημα η νέα πρωτοβουλία του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Μπαν κι Μουν για την εκκρεμότητα της ονομασίας της ΠΓΔΜ , ενώ ήδη διακινούνται πληροφορίες για την πρόταση, που σύμφωνα με διαρροές στον τύπο των Σκοπίων θα είναι «Δημοκρατία της Άνω Μακεδονίας», ενώ σύμφωνα με ελληνικές πηγές, θα είναι «Δημοκρατία της Νέας Μακεδονίας» και θα είναι για κάθε χρήση.

Στο υπουργείο εξωτερικών υπήρξε αιφνιδιασμός για την διαρροή στα Σκόπια, γιατί ενώ  οι καλά πληροφορημένοι διπλωμάτες ήξεραν για την εντατικοποίηση των διαπραγματεύσεων, πολλοί αγνοούσαν την πρόταση για νέα ονομασία, κατά συνέπεια , δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν τις πληροφορίες. Άλλωστε  θα πρέπει να περιμένουμε την επίσημη πρόταση για να βεβαιωθούμε, καθώς είναι πιθανό να γίνονται διαρροές για λόγους τακτικής. 
Όπως ήδη έχει αποκαλύψει το www.omegapress.gr οι εξελίξεις στο θέμα της ονομασίας θα είναι ραγδαίες και θα επηρεάσουν  σημαντικά το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό. Την εντατικοποίηση των διαπραγματεύσεων είχε προαναγγείλει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ στον υπουργό Εξωτερικών Ευάγγελο Βενιζέλο και τον σκοπιανό υπουργό κατά τις συναντήσεις που είχε μαζί τους στις 26 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη.
Σύμφωνα με τον τύπο της ΠΓΔΜ η ονομασία «Δημοκρατία της Άνω Μακεδονίας»  θα είναι είναι η διεθνής ονομασία, πράγμα που σημαίνει ότι θα διατηρηθεί το συνταγματικό όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας» για  χρήση στις διμερείς σχέσεις με άλλες χώρες. Αντίθετα οι πηγές που αναφέρουν ότι η νέα πρόταση θα είναι «Δημοκρατία της Νέας Μακεδονίας» θα είναι erga omnes, για κάθε χρήση , πράγμα που σημαίνει ότι στην περίπτωση που συμφωνηθεί, θα πρέπει η ΠΓΔΜ να τροποποιήσει το σύνταγμά  της.

Εντατικές διαπραγματεύσεις

Σύμφωνα με  ιστοσελίδες στα Σκόπια, η γλώσσα θα ονομάζεται «μακεδονική» και ο λαός της «πολίτες της Άνω Μακεδονίας». Αυτό  είναι  ομιχλώδες και ενδεχομένως η κυβέρνηση των Σκοπίων να προετοιμάζει την κοινή γνώμη και τις άμυνές της , γιατί προφανώς  δεν ικανοποιείται από τις προτάσεις που φημολογείται ότι θα παρουσιάσει ο Νίμιτς.
Είναι βέβαιο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές στην Αθήνα, ότι η νέα πρόταση θα περιλαμβάνει άμεσα ή έμμεσα προτάσεις για «μακεδονική γλώσσα και έθνος», κάτι που ούτε η Ελλάδα , ούτε η Βουλγαρία αποδέχονται. Υπό συζήτηση είναι ποια θα είναι η στάση της Ελλάδας στην περίπτωση που η πρόταση θα είναι «Νέα Μακεδονία». Γιατί μπορεί να είναι για κάθε χρήση, αλλά δεν είναι γεωγραφικός προσδιορισμός , γεγονός που αποκλίνει από την ελληνική θέση . Ωστόσο αν τελικά υπάρξει αυτή η πρόταση, η «Νέα Μακεδονία», αποσυνδέει το σημερινό κράτος από την ιστορική Μακεδονία κάτι που προφανώς ικανοποιεί την Αθήνα. Το δίλημμα είναι υπαρκτό.
Ο ειδικός απεσταλμένος του γγ του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς αναμένεται στην Αθήνα στα τέλη του Οκτωβρίου και σύμφωνα με πληροφορίες θα κινηθεί μεταξύ της ελληνικής πρωτεύουσας και των Σκοπίων ή να επιλέξει τη Θεσσαλονίκη όπως έχει κάνει και στο παρελθόν για να ξεκινήσει τις εντατικές διαπραγματεύσεις.
Εγκυρες διπλωματικές πηγές, εκτιμούν ότι αυτή τη φορά το  κύριο βάρος των πιέσεων στο παρασκήνιο θα το σηκώσει η Γερμανία, προφανώς και οι ΗΠΑ , κάτι για το οποίο έχει προιδεάσει η ίδια η κ.  Μέρκελ  από το καλοκαίρι συμμετέχοντας σε συνεχείς συνόδους για τα δυτικά βαλκάνια, μία στο Ντουμπρόβνικ και μία στο Βερολίνο. Η πίεση αυτή τη φορά θα είναι πιο ισχυρή και προς την Αθήνα και προς τα Σκόπια, γιατί όλες οι χώρες των δυτικών βαλκανίων, υπό την καθοδήγηση του Βερολίνου έχουν υπογράψει δύο κοινές δηλώσεις για την ταχύτατη επίλυση της εκκρεμότητας της ονομασίας. Οι εντατικές διαπραγματεύσεις, τουλάχιστον σε πρώτη φάση θα κορυφωθούν μέσα σε ασφυκτικό πλαίσιο στην Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου και δεν αποκλείεται να υπάρξει η λύση των παράλληλων διαπραγματεύσεων (για το όνομα και ενταξιακές της ΠΓΔΜ), πράγμα  που θα σημάνει μια σημαντική ήττα για την Ελλάδα, αν δεν θέσει βέτο. 

Αλλάζει το σκηνικό

Όπως  είχαμε επισημάνει σε αλλεπάλληλα κείμενά μας, το θέμα της ονομασίας έχει πλέον αποκτήσει ένα ιστορικό βάρος, το οποίο δύσκολα μπορεί να σηκώσει μια κυβέρνηση μόνη της , χωρίς δηλαδή συναίνεση και άλλων δυνάμεων. Αυτή τη στιγμή, ο κ. Σαμαράς θα έχει το μεγαλύτερο πρόβλημα γιατί έχει συνδέσει το όνομά του με μία σκληρή γραμμή στο θέμα των Σκοπίων και, κατά συνέπεια, είναι δύσκολο και για τον ίδιο και για την δεξιά πτέρυγα του κόμματός του να βγούν αλώβητοι από αυτή την ιστορία. Ο κ. Σαμαράς έχει αποφύγει συστηματικά να εμπλακεί ενεργά στα θέματα εξωτερικής πολιτικής, όπως αυτά, ήδη επιβαρύνουν την ατζέντα της κυβέρνησης. Πρώτα η κρίση στην Κύπρο, μετά το θέμα της ΠΓΔΜ και έπονται και άλλα. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μεν το πλεονέκτημα της συμβιβαστικής θέσης και ως ΣΥΝ από το 1991, όμως τώρα θα κληθεί να το διαχειριστεί από θέση αυξημένης ευθύνης .
Είναι βέβαιο ότι το θέμα της ονομασίας θα εμπλακεί στην κομματική αντιπαράθεση και θα επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις. Θα ήταν όμως επιτυχία για την χώρα, να βρεθεί μια κοινή συνισταμένη, γιατί αν κλείσει θετικά , με έναν έντιμο συμβιβασμό, η Ελλάδα θα κλείσει ένα σημαντικό κεφάλαιο της εξωτερικής πολιτικής που έχει επιβαρύνει  τις διεθνείς σχέσεις της χώρας , αλλά και την εσωτερική πολιτική σκηνή. Αν δεν συμβεί αυτό, η πόλωση και η αντιπαράθεση θα οξύνουν τα πνεύματα με απροσδιόριστες προς το παρόν επιπτώσεις.