Αυτή τη φορά κανείς δεν θέλει να φύγει από το τραπέζι χωρίς να υπάρχει συμφωνία, τόσο η κυβέρνηση όσο και οι δανειστές, πρωτίστως οι Ευρωπαίοι. Όλα δείχνουν ότι είμαστε κοντά στην συμφωνία. Ηδη σε ότι αφορά το λεγόμενο τρίτο Μνημόνιο, δηλαδή όσα θα συμβούν έως το 2018, έχουν κλείσει. Μένει να ολοκληρωθεί η διαβούλευση για τα μέτρα μετά το 2019, επειδή το ΔΝΤ ζητά εγγυήσεις για την βιωσιμότητα του χρέους, της οποίες δεν δίνει τώρα η Ευρώπη. Μην ξεχνάμε ότι το ΔΝΤ δεν έχει πει ακόμα ξεκαθαρίσει αν θα παραμείνει στο πρόγραμμα. Η κα Λαγκάρντ επανέλαβε ότι θέλει και την ανακοίνωση της ελάφρυνσις του χρέους και τις μεταρρυθμίσεις. Μένει να δούμε τι θέλει ο Ντράγκι για την ποσοτική χαλάρωση. 

Μπροστά στο αδιέξοδο που είχε δημιουργηθεί λόγω της αντίθεσης ΔΝΤ-Ευρωπαίων για την βιωσιμότητα του χρέους, αποφασίστηκε να κλείσει η αξιολόγηση έως το 2018. Συμφωνήσαν όλοι ότι δημοσιονομικό κενό  δεν υπάρχει για το 2018 (θέμα που έθετε εντόνως το ΔΝΤ) άρα η αξιολόγηση για την πορεία του  τρίτου μνημονίου , ολοκληρώθηκε.  Οι εκκρεμότητες αφορούν τα εργασιακά και το συνταξιοδοτικό, αλλά αυτά μπορεί να μείνουν  για μετά τον Σεπτέμβριο, ώστε τώρα να κλείσει  η αξιολόγηση.  Οι εκπρόσωποι των θεσμών, οι γνωστοί τροϊκανοί  που έγιναν κουαρτέτο (ΔΝΤ, ΕΚΤ, ΕΣΜ και Κομισιόν) δεν αποχώρησαν τελικώς, αφού και οι Ευρωπαίοι δεν θέλουν σε εκκρεμότητα την Ελλάδα. 

Ασάφεια και καταστροφολογία. 

Αυτή είναι η εικόνα που έχουν για μία ακόμα φορά οι πολίτες αυτής της χώρας, λόγω της περίφημης αξιολόγησης. Ασάφεια και καταστροφολογία. Δυστυχώς αυτή θα είναι έως να ολοκληρωθεί για να μετρήσουμε τα πραγματικά κέρδη και τις πραγματικές ζημιές. Με αφορμή όμως την κάθε φορά διαπραγμάτευση, ο καθείς που μετέχει στον δημόσιο λόγο, βάζει  πάνω στο τραπέζι ότι τον εξυπηρετεί στην επιχειρηματολογία του. Αν και δεν συζητιούνται όλα με τους δανειστές σε κάθε αξιολόγηση, αλλά συγκεκριμένα ζητήματα, η δημόσια συζήτηση είναι χαοτική.  Που βρισκόμαστε λοιπόν; 

Ουαί τοις ηττημένοις

Είμαστε σε μια διαπραγμάτευση μέσω της οποίας δεν επιλύονται μόνο τα του ελληνικού δανειακού προγράμματος, αλλά και οι διαφορές μεταξύ των δανειστών. Επειδή η Γερμανία δεν θέλει να ανακοινωθούν τα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους που θα ληφθούν μετά το 2018 , το ΔΝΤ λέει ότι θέλει επιπλέον μέτρα από την Ελλάδα ώστε να φανεί ότι το χρέος είναι βιώσιμο. Το οποίο δεν είναι , αλλά θα το βαπτίσουν βιώσιμο αν η ελληνική κυβέρνηση δεσμευτεί ότι θα πάρει εκ των προτέρων επιπλέον μέτρα.

Το ωραίο είναι πως το ΔΝΤ δεν έχει δεσμευτεί ότι θα συμμετάσχει στο πρόγραμμα, ακόμα και αν ληφθούν τα επιπλέον μέτρα. Μπορεί και να μην μπει. Η κα Λαγκάρντ μας είπε και πάλι ότι για να μείνει το ΔΝΤ

Αν αυτό συμβεί, τότε οι ευρωπαϊκές χώρες, θα πρέπει να συμφωνήσουν πως θα συνεχιστεί το ελληνικό πρόγραμμα. Δεν θα είναι ένα 4ο μνημόνιο (αν και η αντιπολίτευση στην Ελλάδα θα φωνάζει ότι είναι ένα ακόμα πρόγραμμα. Ήδη φωνάζει για να προετοιμάσει το έδαφος).

Αν όμως έτσι πάνε τα πράγματα, τότε η ελληνική κυβέρνηση γιατί να λάβει προκαταβολικά και προληπτικά νέα μέτρα;  Η βουβή απάντηση των Ευρωπαίων είναι “ουαί τοις ηττημένοις”. 

Κανείς δεν θέλει να συζητήσει επ΄ αυτού στην Ελλάδα. Αντιθέτως είμαστε μπροστά σε μια εμφυλιακή αντιπαράθεση. Αυτή η ουσιαστική αντιπαράθεση μεταξύ των δανειστών

«Η ανάπτυξη δεν κρίνεται στα τεχνικά κλιμάκια»

Ο Αλέξης Τσίπρας στο πρόσφατο υπουργικό συμβούλιο είπε ότι η «Η ανάπτυξη δεν κρίνεται στις συζητήσεις με τα  τεχνικά κλιμάκια». Όσο δίκαιο και αν έχει, η διαπραγμάτευση δημιουργεί και πάλι ένα σπιράλ εσωστρέφειας, αβεβαιότητας, φόβου και φυγής κεφαλαίων. Η συνεχιζόμενη διαπραγμάτευση εξαντλεί με πολλούς τρόπους την οικονομία, όχι μόνο τα δημόσια έσοδα. Η πίεση πάνω στην κυβέρνηση είναι διαρκής, επειδή οι δανειστές σκέφτονται ότι τελικώς θα υποχωρήσει και η αντιπολίτευση (ΝΔ), ότι θα πέσει για να πάμε σε εκλογές.

Το δίλημμα για την κυβέρνηση είναι δύσκολο και οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι θα φάμε πολλές βδομάδες έως να βρεθεί λύση. 

Η οικονομία

Την ώρα που γίνεται η διαπραγμάτευση στο «τραπέζι» του δημόσιου διαλόγου, πέφτουν όλα τα θέματα που αφορούν την οικονομία. Οι «κλειστές» τράπεζες (capital controls), η αδυναμία των πολιτών να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, το νέο σύστημα του συνταξιοδοτικού, η αύξηση της ανεργίας, η υψηλή φορολογία.

Και από κοντά πέφτουν στο τραπέζι τα διαχρονικά προβλήματα που έχουν ταλαιπωρήσει κοινωνία και κοινωνία. Ο αναποτελεσματικός δημόσιος τομέας, τα χρόνια προβλήματα της γραφειοκρατίας, η πολυνομία που οδηγεί στην διαφθορά, η υπόνοια ότι κάθε πολιτικός και κάθε δημόσιος λειτουργός «τα πιάνει», ο κάθε διορισμός η κάθε πρόσληψη στο δημόσιο προκαλεί κύμα αρνητικών εντυπώσεων.

Τα προβλήματα είναι ατέλειωτα. Η συζήτηση είναι χαοτική, δυστυχώς μοιάζει να είναι αδιέξοδη.

Η ευθύνη της κυβέρνησης

Ο Αλέξης Τσίπρας αποφάσισε να κάνει και συμβιβασμούς και τακτικούς ελιγμούς και συνεννοήσεις με τους Ευρωπαίους ώστε να κλείσει η αβεβαιότητα  της διαπραγμάτευσης. Ελπίζει ότι στο Eurogroup  της 20ης Μαρτίου  θα υπάρχει οριστική συμφωνία, ώστε να φύγει πλέον από την συζήτηση η αξιολόγηση.

Μένουν όμως όλα τα αλλά. 

Μένουν οι φόροι, μένουν οι πληρωμές για το ασφαλιστικό, μένει η ανεργία, οι εκκρεμότητες για τις επενδύσεις. 

Μένει το αναπτυξιακό σχέδιο, το νέο παραγωγικό μοντέλο κλπ, κλπ.

Μένει να δούμε αν θα προχωρήσει κάτι απ όλα αυτά.