Του Σωτήρη Σιδέρη

Ο Ερντογάν είναι αυταρχικός, είναι ισλαμιστής , συγκρίνει τον εαυτό του με τον Κεμάλ Ατατούρκ και τον κρίνει κατώτερό του,  αλλά τρελός δεν είναι.
Γιατί μόνο ένας τρελός στην σημερινή Τουρκία θα έθετε ζήτημα αναθεώρησης της Συνθήκης της Λωζάνης που ορίζει τα σύνορα, όχι μόνο με την Ελλάδα, αλλά και με το Ιράκ και με την Συρία. Πράγμα που σημαίνει ότι  αν κάποιος στη Δύση, ή την Τουρκία θέσει θέμα αναθεώρησης της Συνθήκης της Λωζάνης, θα το κάνει για να ιδρυθεί άμεσα κουρδικό κράτος, για να διαμελιστεί η Τουρκία και όχι για να επεκταθεί η Τουρκία.  Και αυτό φυσικά δεν θα το θέλει κανείς στην  γειτονική χώρα.

Πολύ πιο ανησυχητική και επικίνδυνη ήταν η αντίδραση της Κεμαλικής αντιπολίτευσης που έσπευσε να επιτεθεί με οξύτητα στον Ερντογάν, όχι μόνο για να υπερασπιστεί τον Κεμάλ, αλλά για να κατηγορήσει περίπου ως εθνικό μειοδότη τον Τούρκο πρόεδρο γιατί επί των ημερών του , 16 νησιά του Αιγαίου βρίσκονται υπό ελληνική κατοχή!  Ειδικότερα, ο αρχηγός της τουρκικής αξιωματικής αντιπολίτευσης και ηγέτης του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος Κεμάλ Κιλιντσάρογλου, ο οποίος ωστόσο αναφερόμενος στον Ερντογάν είπε: «Ας κοιτάξει τα 16 νησιά που επί της εποχής του παραδόθηκαν και όπου υψώθηκε η ελληνική σημαία».

Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών Ümit Özdağ, προσδιορίζοντας το τι πρέπει να κάνει η Τουρκία σε ότι αφορά το Αιγαίο ξεκαθαρίζει ότι "Θα προχωρήσει άμεσα στην διεκδίκηση των απωλεσθέντων 16 νησιών του Αιγαίου τα οποία βρίσκονται υπό ελληνική κατοχή".  Είναι η γνωστή ιστορία που ξεκίνησε  ως γραφική υπόθεση με βουλευτή στην τουρκική εθνοσυνέλευση και έχει γίνει πλέον κυρίαρχο ζήτημα. Πρόκειται για   τα ελληνικά νησιά:Οινούσσες, Φίμενα, Φούρνοι, Αγαθονήσι, Άρκη, Φαρμακονήσι, Καλόλημνος, Πλατιά, Κυρά Παναγιά, Γυαλί, Σύρνα και τα ανήκοντα στην ανατολική Μεσόγειο, νότια της Κρήτης, Γαύδο Δία, Διοσυσάδες, Γαιδουρονήσι, Κουφονήσι, που μάλιστα αναφέρονται με τουρκικές ονομασίες.
Πρόκειται για την επίσημη υιοθέτηση των ισχυρισμών των πιο ακραίων εθνικιστικών κύκλων της Τουρκίας από την αξιωματική αντιπολίτευση στην Αγκυρα. Και δυστυχώς, το μείζον αυτό θέμα που έπρεπε να είναι  κυρίαρχο, ουδείς , κυρίως το υπουργείο Εξωτερικών το σχολίασε καν. Είναι ένα μείζον πρόβλημα που πλέον  θα το βρούμε με οξύτητα μπροστά μας και προκαλεί ήδη ανησυχίες το γεγονός ότι η  το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα έχει υποβαθμίσει αυτή την απειλή.
 Μέχρι στιγμής ο Ερντογάν  είχε αποφύγει να τοποθετηθεί στο θέμα αυτό, αν και σύμβουλοί του έχουν εμπλακεί. Αμφιλεγόμενη στάση είχε τηρήσει ο πρώην πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου. Εχει μεγάλη σημασία για το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων, πως θα αντιδράσει ο Τούρκος πρόεδρος στο θέμα που θέτει η τουρκική αντιπολίτευση, γιατί αν παρασυρθεί και θελήσει να αποδείξει ότι δεν είναι αδρανής, τότε πολλά και δυσάρεστα θα συμβούν στο Αιγαίο.
       

Ο Εθνικισμός του Ερντογάν

Η δήλωση του Ερντογάν είχε σαφώς εθνικιστικό χαρακτήρα. Ο Τούρκος πρόεδρος θέλει να κρατά ενωμένους τους οπαδούς του στο εσωτερικό της χώρας και για να συμβεί αυτό, ενίοτε πρέπει να εκπέμπει μηνύματα εθνικισμού , κυρίως στο κουρδικό που είναι το μείζον θέμα, σπανίως κατά της Ελλάδας, αλλά συχνά κατά των ΗΠΑ και της ΕΕ. Ταυτόχρονα θέλει να ολοκληρώσει την επικράτησή του έναντι των Κεμαλιστών κατηγορώντας τους ουσιαστικά για ιστορικά εγκλήματα , ότι δηλαδή ήταν μειοδότες. Επικρίσεις τέτοιου είδους  αφομοιώνονται εύκολα από τους Τούρκους καθώς η κυρίαρχη ιδεολογία επιβάλλει συνήθως άκριτα τις απόψεις της.
Στη δήλωση του Ερντογάν δεν υπάρχει η παραμικρή νύξη για αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάνης. Αυτό εφευρέθηκε από τα ελληνικά ΜΜΕ που δυστυχώς συμπαρέσυραν κυβέρνηση και κόμματα. Ο Τούρκος πρόεδρος , αυτό που κάνει είναι να αμφισβητεί την ικανότητα του Ατατούρκ να διαπραγματευθεί με επιτυχία. Ουσιαστικά ο Ερντογάν λέει ότι ο Κεμάλ έχασε στα χαρτιά από τον Βενιζέλο, στην διαπραγμάτευση δηλαδή, όσα η Τουρκία κέρδισε στον πόλεμο . Σημειώνει μάλιστα , επιτιθέμενος στους σημερινούς Κεμαλιστές, ότι αν πετύχαινε το πραξικόπημα θα πρόδιδαν την Τουρκία γιατί θα οδηγούσαν σε μια νέα Συνθήκη των Σεβρών, στην δημιουργία δηλαδή Κουρδικού κράτους.
Στην Ελλάδα γίνονται δεκάδες εκδηλώσεις για τις χαμένες πατρίδες. Ουδείς στην Τουρκία διανοήθηκε να ξεσηκώσει  τον κόσμο υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα θέλει αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης. Δεκάδες είναι επίσης  οι εκδηλώσεις, τα άρθρα και τα βιβλία που κυκλοφορούν για την Ίμβρο, την Τένεδο, την Κωνσταντινούπολη  και την Ανατολική Θράκη. Η κριτική και οι αναφορές σε ιστορικά γεγονότα δεν συνιστούν και αίτημα αναθεώρησης των Συνθηκών.
         

Η Τουρκία και το Αιγαίο

Τα όσα είπε όμως ο Ερντογάν έχουν σαφώς εθνικιστικό περιεχόμενο, διότι ο Τούρκος ηγέτης εμμένει στην αναθεωρητική πολιτική στο Αιγαίο.  Όμως αυτή η αναθεωρητική πολιτική έχει κυριαρχήσει στις ελληνοτουρκικές σχέσεις εδώ και περισσότερα από 40 χρόνια και δεν είναι χθεσινή.
 Άλλωστε με την συναίνεση όλων των ελληνικών κυβερνήσεων γίνεται προσπάθεια και διάλογος να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα αυτά , της χάραξης των συνόρων με βάση την Συνθήκη της Λωζάνης και την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών με βάση το διεθνές δίκαιο.
Είναι όμως πρωταρχική ανάγκη, η ελληνική κυβέρνηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης , αλλά να χαλούν τον κόσμο με ανώφελες και επιπόλαιες αντιδράσεις, να μελετήσουν την τουρκική πολιτική πραγματικότητα, να αναγνώσουν καλύτερα τις διεθνείς εξελίξεις, κυρίως στην περιοχή μας και να σχεδιάσουν  επιτέλους μια στρατηγική υπεράσπισης των εθνικών συμφερόντων. Η Τουρκία είναι εξαιρετικά ευάλωτη, είναι απρόβλεπτη, μπορεί να γίνει επικίνδυνη, αλλά είναι και πολύ αδύναμη για να επιβάλλει την θέλησή της ή μάλλον τις ιδεοληψίες της στον υπόλοιπο κόσμο. Και αυτό, η Ελλάδα δεν το έχει αξιοποιήσει στο παραμικρό.