του Σωτήρη Σιδέρη 

Το πραξικόπημα στην Τουρκία απέτυχε. Η αποκατάσταση όμως της ομαλής ζωής στην γειτονική χώρα θα αργήσει . Ο Ερντογάν κέρδισε και αυτή τη μάχη, παραμένει ο κυρίαρχος του παιχνιδιού , αλλά δεν γνωρίζουμε πως θα εξελιχθεί πλέον η πορεία της χώρας και η δική  του. Ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος  είναι  ο κρίσιμος παράγοντας.
Από το σημείο αυτό αρχίζουν τα δύσκολα.
Μόλις έγιναν γνωστές οι πρώτες πληροφορίες για την εκδήλωση του πραξικοπήματος, στην Αθήνα επικράτησε έντονη ανησυχία καθώς όλοι θυμήθηκαν την ύπαρξη της «Επιχείρησης  Βαριοπούλα» του τουρκικού παρακράτους, κυρίως στρατιωτικών που προέβλεπε θερμό επεισόδιο με την Ελλάδα με στόχο όχι τον ελληνοτουρκικό πόλεμο, αλλά την ανατροπή του Ερντογάν. Το σχέδιο αυτό είχε εκπονηθεί το 2003 και αποκαλύφθηκε το 2010 από τον ίδιο τον Ερντογάν. Ο Τούρκος πρόεδρος είχε φυλακίσει  εκατοντάδες αξιωματικούς γι αυτόν και για άλλους λόγους, τους οποίους πριν λίγους  μήνες αποφυλάκισε για να τους κάνει συμμάχους. Ευτυχώς  για την  ειρήνη, οι εξελίξεις είχαν άλλη πορεία.

Εκατοντάδες Τούρκοι στρατιωτικοί συνελήφθησαν και θα υπάρξουν πολλοί ακόμη που θα ξηλωθούν. Η Δημοκρατία, με τα χαρακτηριστικά που της έχει προσδώσει ο Ερντογάν νίκησε. Ο Τούρκος πρόεδρος έκανε την σωστή κίνηση να ζητήσει από τους οπαδούς του να κινητοποιηθούν, χρησιμοποίησε και το διαδίκτυο για τον σκοπό αυτό, αλλά το κυριότερο ήταν ότι οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν συμμετείχαν στο σύνολό τους στο πραξικόπημα. Αυτός είναι ο βασικός λόγος για την αποτυχία του πραξικοπήματος.
Η επόμενη ημέρα βρίσκει λοιπόν τα πράγματα σε  μια περίεργη κατάσταση. Οι ΗΠΑ όπως και στην περίπτωση του πραξικοπήματος στην Αίγυπτο έκαναν λόγο για «εξέγερση», ενώ αρχικά, στάση αναμονής είχαν η ΕΕ και η Ρωσία. Όταν όμως έγινε αντιληπτό ότι το πραξικόπημα αποτυγχάνει, όλες οι χώρες στήριξαν τη δημοκρατία στην Τουρκία, χωρίς να κάνουν αναφορά στον Ερντογάν.
 Η Ελλάδα έχει πολλούς λόγους να είναι ανήσυχη για μεγάλο διάστημα ακόμη. Τόσο γιατί ανά πάσα στιγμή μπορεί να προκληθεί ένταση στο Αιγαίο από δυνάμεις στην γειτονική χώρα που θα την  επιδιώξουν για δικούς τους λόγους, όσο και γιατί στην Κύπρο εξακολουθούν να υπάρχουν 45.000 Τούρκοι στρατιώτες.
Είναι αυτονόητη η πολιτική και στρατιωτική επιφυλακή. Με την πάροδο των ημερών και όσο θα ομαλοποιείται η κατάσταση η Ελλάδα θα μπορέσει να ανακουφιστεί, όχι όμως και να ησυχάσει.

Αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για το μέλλον η στάση του Ερντογάν από εδώ και στο εξής. Ο Τούρκος πρόεδρος, θα γίνει ακόμη πιο αυταρχικός καθώς η ανασφάλειά του θα μεγαλώσει. Αυτό θα τον ωθήσει σε μια πιο ισχυρή πολιτική καταστολής στο εσωτερικό της χώρας, κατά συνέπεια, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η ομαλότητα στην Τουρκία θα επανέλθει.  Λαμβάνοντας υπόψη τον χαρακτήρα του μπορούμε να προβλέψουμε ότι αυτή θα είναι η επιλογή του. Περισσότερος αυταρχισμός, περισσότερη καταστολή θα προκαλέσει νέες αντιδράσεις στο εσωτερικό της Τουρκίας και αυτό είναι ένας κρίσιμος κρίκος στις εξελίξεις του επομένου διαστήματος.
Η ραγδαία αλλαγή της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας ,με την προσπάθεια του Ερντογάν να αποκαταστήσει τις σχέσεις με το Ισραήλ, την Ρωσία  και την Αίγυπτο είναι μια θετική κίνηση. Οι επιλογές που θα κάνει στο Κουρδικό είναι επίσης κομβικής σημασίας.
Εκ των πραγμάτων όμως ο Ερντογάν έχει και άλλα προβλήματα.
Πρώτον έχει ανάγκη όσο ποτέ άλλοτε της στήριξης της ΕΕ, αλλά είναι επιλογή του Ερντογάν να την επιδιώξει. Η ΕΕ θα ζητήσει από τον Τούρκο πρόεδρο περισσότερη δημοκρατία, αλλά είναι αμφίβολο αν  εκείνος θα ανταποκριθεί και σε ποιο βαθμό.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ερντογάν θα συνεχίσει να εφαρμόζει την συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας για το προσφυγικό, γιατί σε αντίθετη περίπτωση θα υπάρξει σοβαρή και δυσμενής επιδείνωση των σχέσεών τους.
Δεύτερον θα πρέπει να αποφασίσει αν  και πως θα προχωρήσει στην αναθεώρηση του Συντάγματος για να εδραιώσει το προεδρικό σύστημα στην Τουρκία καθώς είναι γνωστό ότι επιδιώκει να συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες στο πρόσωπό του.
Τρίτο θα πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει με το Κουρδικό πρόβλημα και αν θα συνεχίσει τον πόλεμο.
Τέταρτο θα πρέπει να αποσαφηνίσει  τη στάση του στην κρίση της Συρίας και τον ISIS.
Πέμπτο, θα πρέπει να αποσαφηνίσει τις σχέσεις του με τις ΗΠΑ, καθώς είναι γνωστό ότι η Τουρκία είχε την δική της πολιτική στην περιοχή και γι αυτό είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον.