του Σωτήρη Σιδέρη

   
Ήταν αξιοσημείωτη και ιδιαίτερα θετική η προσπάθεια που κατέβαλλαν οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας και της ΠΓΔΜ  Αλέξης Τσίπρας και Ζόραν Ζάεφ να προβάλλουν την απόφασή τους να πάνε τις διαπραγματεύσεις μέχρι τέλους ελπίζοντας ότι θα καρποφορήσουν και θα επιτευχθεί μια συμφωνία.
Θα πρέπει όμως να σημειωθεί , ότι το κλίμα αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα πραγματικά διπλωματικά δεδομένα του παρασκηνίου που οδηγούν κατά πάσα πιθανότητα σε αποτυχία. Πρόοδος σε ορισμένα ζητήματα θα υπάρξει, λύση συνολική είναι μάλλον απίθανο να υπάρξει, καθώς το κεντρικό ζήτημα η αλλαγή της συνταγματικής ονομασίας, σχεδόν με βεβαιότητα,  δεν θα συντελεστεί .

Με βάση αυτά τα στοιχεία προκαλεί εύλογα ερωτηματικά μια συστηματική και εκτός λογικής ακατάσχετη θριαμβολογία του ΥΠΕΞ Νίκου Κοτζιά, ο οποίος μετά την συνάντηση Τσίπρα –Ζάεφ  και ενώ δεν έχουν αρχίσει οι εντατικές διαπραγματεύσεις δήλωσε: «Με την αδράνειά τους άφησαν να κτίζονται "αλυτρωτικοί Μεγαλέξανδροι". Με την εξωτερική μας πολιτική βάζουμε τέλος στους αλυτρωτισμούς. Ο λαός θα δει και θα κρίνει. Οι συνθήκες φτιάχνονται με τη δράση μας όχι με ανόητες μεγαλοστομίες αδράνειας».  Ας σημειωθεί ότι ένας από τους λόγους που δεν έχει επιλυθεί το ονοματολογικό ήταν η αλυτρωτική πολιτική της ΠΓΔΜ . Θυμίζουμε επίσης ότι η ΠΓΔΜ  ήδη από το 1995 άλλαξε σύμβολα, σύνταγμα κλπ. Και ακόμη συζητάμε για το ίδιο πρόβλημα που φυσικά δεν έχει επιλυθεί. Η σύγχυση είναι προφανής.

Το κλίμα

Ήταν ίσως η πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια, που οι ηγέτες των δύο χωρών προσπάθησαν να δημιουργήσουν θετική ατμόσφαιρα , χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο καθένας με τον δικό του τρόπο δεν έβαλε τις κόκκινες γραμμές. Ο Τσίπρας τόνισε ότι με αλυτρωτισμούς συμφωνία δεν υπάρχει και επίσης ότι μια συμφωνία για το όνομα θα πρέπει να ισχύσει έναντι όλων, αποφεύγοντας μιλήσει για αναθεώρηση του συντάγματος της ΠΓΔΜ. Ο Ζάεφ θέλοντας να δείξει την πρόθεσή του να συμβάλλει ενεργητικά σε μια λύση, σημείωσε ότι η χώρα του δεν έχει αλυτρωτικές βλέψεις, ότι θα αλλάξει τις ονομασίες πλατειών και δρόμων, αλλά ούτε αυτός μίλησε για αναθεώρηση του συντάγματος.

Ο Νίμιτς

Ο Αλέξης Τσίπρας γνωρίζει ότι στην πρότασή του ο Νίμιτς δεν προτείνει αλλαγή του συντάγματος της ΠΓΔΜ για να καταργηθεί η συνταγματική ονομασία. Αντίθετα,  υπάρχει η πρόθεση , να γίνουν αλλαγές των άρθρων που θεωρούνται ότι υποδαυλίζουν τον αλυτρωτισμό. Επί της ουσίας, σύμφωνα με έγκυρες πηγές, ο Νίμιτς προτείνει διπλή ονομασία με την  Nova Makedonija χωριστά και όχι μία λέξη να προτείνεται ως διεθνής ονομασία και να παραμείνει η συνταγματική. Όμως στο εξώφυλλο των διαβατηρίων θα υπάρχει η προαναφερθείσα ονομασία, ενώ στις εσωτερικές σελίδες θα υπάρχει μακεδονική εθνικότητα.  Υπάρχει η αίσθηση ότι προτείνεται η λύση στο θέμα της ονομασίας και τα υπόλοιπα να επιλυθούν σε δεσμευτικό πλαίσιο σε βάθος χρόνου, αλλά αυτό δεν γίνεται εύκολα αποδεκτό .
Όταν ο Τσίπρας λέει για ονομασία έναντι όλων εννοεί την διεθνή, αν και φυσικά θα ήθελε να καταργηθεί η συνταγματική. Δηλαδή ότι όλοι οι διεθνείς οργανισμοί  και οι χώρες χωριστά καλούνται να χρησιμοποιούν την σύνθετη ονομασία έναντι της συνταγματικής. Αυτά όμως θα τα διαπραγματευθούν στην πράξη. Πάντως η συνταγματική ονομασία δεν αλλάζει και αυτό δεν γνωρίζουμε αν στο τέλος γίνει δεκτό από την Ελλάδα. Αυτό ισχύει για την εθνικότητα στα διαβατήρια κλπ.

Οι πιθανότητες

Όλα δείχνουν ότι οι διαπραγματεύσεις θα οδηγηθούν σε ναυάγιο. Το καλό κλίμα σε μια συνάντηση είναι επιβεβλημένο διπλωματικά, όχι όμως κατ ανάγκη αποδεκτό διαπραγματευτικά.  Ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν μπορεί να φέρει στη βουλή πρόταση που θα έχει ανοιχτά παράθυρα ή χωρίς αλλαγή συντάγματος ή μακεδονική εθνικότητα, γλώσσα κλπ. Κατά συνέπεια τα προβλήματα που χωρίζουν τις δύο κυβερνήσεις είναι περισσότερα από αυτά που μπορούν να επιλύσουν. Αν αναλογιστούμε και το πολιτικό σκηνικό στη χώρα, εύκολα συμπεραίνει κανείς ότι το ναυάγιο είναι προ των πυλών, ακόμη και αν οι κυβερνήσεις θα κρατήσουν την  διαπραγμάτευση ανοιχτή, δηλαδή χωρίς να δηλώσουν ότι τελειώνουν αποτυγχάνοντας. Εξάλλου αυτό θέλουν και το ΝΑΤΟ και η ΕΕ.

Τα λάθη

Η κυβέρνηση έκανε πολλά λάθη τακτικής από την αρχή της διαδικασίας, η ΝΔ λειτούργησε παρασιτικά, τα υπόλοιπα κόμματα είναι σε αμηχανία, πλην του ΚΚΕ. Η βεβαιότητα για σύντομη λύση, η έπαρση του ΥΠΕΞ  Κοτζιά  που στις 2-1-2018 δήλωνε ότι «το  θέμα θα έρθει στη Βουλή, η πρόταση θα είναι εξαιρετικά καλή και θα έχει και την πλειοψηφία των βουλευτών που σκέφτονται πατριωτικά και εθνικά υπεύθυνα’, ηχεί παράξενα, αν όχι ως ειρωνεία.
Το ερώτημα είναι αν η  κυβέρνηση θα φέρει στη βουλή μια πρόταση που δεν θα περιέχει μια συνολική λύση ή θα προτιμήσει να δηλώσει ότι δεν υπάρχει συμφωνία . Αυτό σημαίνει ότι στο εσωτερικό θα λύσει το πρόβλημά του , αλλά θα το έχει στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ, εκτός και αν εξασφαλίσει μια παράταση. Σε κάθε περίπτωση, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά